Nid ydym yn trin plâu sy'n cael eu hystyried yn niwsans yn hytrach na mater iechyd cyhoeddus.
Chwilod bisgedi
Gelwir y chwilod hyn hefyd yn chwilod bara neu chwilod fferyllfa.
Maent yn chwilod cragen galed fach frowngoch ac yn aml yn cael eu camgymryd am lyngyr coed. Maent yn cael eu denu at gynhyrchion bwyd sych fel blawd, grawn, pasta, grawnfwyd, bisgedi, a bwyd anifeiliaid anwes. Maent yn ffynnu mewn lleoliadau tywyll, cynnes, a thawel. Er enghraifft, cefn cwpwrdd bwyd.
Triniaeth
- Cael gwared ar unrhyw gynhyrchion bwyd halogedig a storio eitemau heb eu heffeithio mewn cynwysyddion wedi'u selio.
- Gwagiwch gypyrddau a defnyddiwch sugnwr llwch i lanhau craciau a holltau. Gwared ar y bag sugnwr llwch ar unwaith.
- Diheintiwch yr ardal ac ystyriwch chwistrell pryfed cropian ar gyfer unrhyw ardaloedd sy'n anodd eu cyrraedd.
Pryfed llyfrau
Mae pryfed llyfrau yn 1 i 2mm o hyd, gyda chorff gwastad, a lliw brown golau neu hufen. Mae'n well ganddyn nhw leoliadau tywyll, cynnes, llaith felly maent yn aml i'w cael mewn ceginau ac ystafelloedd ymolchi. Ond gallant fod mewn unrhyw ystafell gydag amodau llaith, gwlybyrog. Maent yn bwydo oddi ar unrhyw ddeunyddiau startshlyd gan gynnwys llyfrau, cylchgronau a chardbord, blawd a grawnfwyd, llwydni, ffwng, a phlastr.
Triniaeth
- Sychwch unrhyw ardaloedd yr effeithir arnynt.
- Trwsiwch unrhyw ollyngiadau a chael gwared ar ddŵr neu leithder sy'n cronni.
- Awyrwch ystafelloedd trwy agor ffenestri, defnyddiwch ddad-eithyddion neu hyd yn oed sychwr gwallt ar broblemau lleol.
- Defnyddiwch chwistrell malltod a llwydni ac ystyriwch chwistrell pryfed cropian.
Chwilod carped
Gelwir chwilod carped hefyd yn chwilod arth gwlanog. Gallant fod yn amrywiaeth o liwiau, gan gynnwys oren, du, neu wyn smotiog ac maent tua 2 i 4mm o hyd. Maen nhw'n edrych fel lindys bach, blewog.
Byddant yn bwyta'r rhan fwyaf o ddeunyddiau organig ac, oherwydd eu bod yn gallu hedfan, gellir dod o hyd iddynt ar bob ffabrig o gwmpas y cartref.
Triniaeth
- Defnyddiwch atodiad ffroenell ar eich sugnwr llwch i ganolbwyntio ar gorneli anhygyrch tywyll, fel o amgylch byrddau sgertin a thu ôl i ddodrefn.
- Ceisiwch ddefnyddio pryfleiddiad gweddilliol ar gyfer pryfed cropian.
Gwyfynod dillad cyffredin
Mae gwyfynod dillad cyffredin yn ddinistriol ac yn cael eu gweld yn gyffredin mewn cartrefi a busnesau. Mae'r gwyfynod oedolion tua 6 i 7mm o hyd gydag adenydd ymylol lliw gwellt unffurf.
Maent yn tueddu i osgoi golau, a rhedeg yn hytrach na hedfan. Maent yn aml yn cael eu gweld yn cropian neu'n hedfan o gwmpas ar lefel y llawr neu'n gorffwys ar waliau. Mae'r larfa hyd at 10mm o hyd ac yn lliw hufen gyda phennau brown.
Triniaeth
- Glanhewch bob ardal, defnyddiwch sugnwr llwch ar garpedi gwlân yn drylwyr ac yn egnïol, gan roi sylw arbennig i'r ardaloedd o garped o dan a thu ôl i ddodrefn, ac ar hyd y sgertin.
- Gosodwch drapiau gwyfynod.
- Cadwch eich cartref yn sych ac wedi'i awyru'n dda. Ni fydd gwyfynod yn gwneud nyth yn eich cartref os ydych chi'n gadael gormod o haul ac aer i mewn i'ch cartref.
- Defnyddiwch sugnwr llwch eich cartref yn rheolaidd i gael gwared ar unrhyw larfa a allai fod yn bresennol yn eich cartref cyn i'r pla dyfu.
- Defnyddiwch bapurau gludiog a chwistrell pryfed hedfan.
Pryfed
Mae yna lawer o fathau o bryfed ac mae adnabod beth ydyn nhw yn allweddol i atal a datrys y broblem. Rhai enghreifftiau cyffredin a geir yn y cartref yw:
Clêr gleision
Mae clêr gleision yn faint tebyg i'r pryfed tŷ cyffredin, tua 5 i 8mm o hyd, ond gellir eu hadnabod yn hawdd gan eu lliw 'metelaidd-las' amlwg. Maent yn cael eu denu'n arbennig at gnawd sy'n pydru, felly gall pla clêr gleision ddynodi anifail marw neu sy'n pydru yn eich atig neu waliau. Gallant hefyd gael eu denu gan ysgarthion anifeiliaid anwes a gwastraff cartref.
Pryfed tŷ cyffredin
Mae pryfed tŷ cyffredin fel arfer yn llwyd a rhwng 5 ac 8mm o hyd. Mae ganddynt abdomen melyn a thoracs llwyd gyda streipiau cul. Mae pryfed tŷ cyffredin yn cael eu denu at fwyd sy'n pydru, ysgarthion, biniau sbwriel, ac anifeiliaid sy'n pydru.
Clêr heidiog
Gall clêr heidiog fod rhwng 6 i 10mm o hyd ond mae'r rhan fwyaf yn fwy na'r pryfed tŷ cyffredin. Mae ganddynt thoracs llwyd-melynwyrdd tywyll wedi'i orchuddio â blew euraidd-frown. Gellir eu hadnabod gan eu hadenydd sy'n gorgyffwrdd pan fyddant yn gorffwys. Mae clêr heidiog yn byw yn yr awyr agored yn yr haf ond byddant yn dod i mewn yn ystod y misoedd oerach i aeafgysgu yn rhywle cynnes. Maent i'w cael yn aml mewn mannau atig ond maent yn mynd tuag at olau felly gellir dod o hyd iddynt o amgylch ffenestri.
Pryfed ffrwythau
Mae pryfed ffrwythau tua 3mm o hyd. Mae eu habdomen yn ddu ar y brig ac yn llwyd oddi tano ac mae eu thoracs yn lliw melyn golau neu liw melynddu. Mae pryfed ffrwythau yn tueddu i gael eu canfod yn y gegin neu ardaloedd eraill sy'n cynnwys bwyd. Efallai y byddwch hefyd yn dod o hyd i'r pryfed hyn mewn bwcedi mop, biniau olwynion a draeniau. Maen nhw'n chwilio am ddeunydd organig sy'n eplesu, fel ffrwythau pydredig neu laeth sur, i ddodwy eu hwyau arno. Mae larfa pryfed ffrwythau yn bwydo ar y ffyngau a geir mewn bwyd sy'n pydru.
Pryfed draeniau
Gelwir pryfed draeniau hefyd yn bryfed carthffosydd, pryfed hidlwyr, pryfed gwyfyn neu bryfed sinc. Maent yn edrych yn debyg i'r pryfed tŷ cyffredin gan eu bod yn fach iawn (tua 3 i 4mm) ac yn ddu neu frown mewn lliw. Maent yn byw mewn draeniau, carthffosydd, tanciau septig, a phridd wedi'i halogi gan garthffosiaeth. Gellir dod o hyd iddynt yn aml o gwmpas ystafelloedd ymolchi a sinciau cegin, neu ddraeniau bath a chawod.
Triniaeth
- Nodwch beth ydyn nhw a pham y gallant fod yno.
- Cael gwared ar yr hyn sy'n eu denu.
- Agorwch y ffenestri os ydyn nhw y tu mewn a cheisiwch eu cael allan.
- Caewch ffenestri neu rhowch rywfaint o rwyll os ydyn nhw allan ac yn ceisio dod i mewn.
- Defnyddiwch bapurau gludiog neu stribedi, dyfeisiau electronig, neu chwistrell pryfed hedfan.
Pryfed arian
Mae pryfed arian yn bryfed cyntefig iawn a di-adenydd. Maent yn bwydo ar gwm a phastiau, tecstilau a lledr, a bwydydd sych sy'n cael eu storio mewn cypyrddau llaith. Maent yn cael eu denu at amodau llaith a glwybyrog.
Triniaeth
- Chwiliwch am unrhyw ollyngiadau neu gronni o leithder a sychwch yr ardaloedd hynny. Ni allant oroesi mewn amodau sych.
- Gwresogwch ac awyrwch yr eiddo.
- Defnyddiwch ddadleithydd neu targedwch ardaloedd lleol gyda sychwr gwallt os yw'n ddiogel gwneud hynny.
- Defnyddiwch sugnwr llwch i lanhau craciau a holltau'n drylwyr.
- Ystyriwch ddefnyddio triniaeth pryfed cropian.
Gwlithod
Gall gwlithod ddod i mewn i eiddo trwy fylchau neu graciau mewn gwaith maen, fentiau aer neu drwy ddilyn pibellau.
Maent yn cael eu denu at amodau cynnes, llaith ac yn chwilio am fwyd sydd wedi'i adael allan, gan gynnwys bwyd anifeiliaid anwes, neu lwydni a ffwng.
Triniaeth
- Defnyddiwch dortsh ar yr arwynebau lle mae gwlithod wedi bod yn weithredol fel eich bod yn gallu olrhain eu llwybrau yn ôl i'r pwynt y daethant i mewn i'r tŷ.
- Rhowch drapiau neu wrthyrwyr yn yr ardaloedd hynny neu seliwch fylchau a chraciau.
- Gwnewch yn siŵr nad oes deunydd yn cronni o amgylch y tŷ, fel dail neu fwsogl, gan y bydd hyn yn eu denu tuag at yr eiddo.
Am ragor o wybodaeth, darllenwch:
