Sign In
Cyngor Caerdydd www.caerdydd.gov.uk
Loading

Fy Nghymdogaeth

Defnyddiwch eich cod post i ddod o hyd i gynghorwyr, cyfleusterau, dalgylchoedd ysgol lleol a mwy.

Find facilities in my area

Cyngor Caerdydd

www.caerdydd.gov.uk

Cwestiynau Cyffredin i rieni a disgyblion

​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Iechyd a diogelwch disgyblion yw’r flaenoriaeth o hyd ac mae Cyngor Caerdydd, yn unol â chanllawiau Llywodraeth Cymru, yn parhau i weithio’n agos gydag ysgolion i gynnal mesurau priodol fel y gall pob plentyn a pherson ifanc, ynghyd â’u staff fynd i’r ysgol yn ddiogel.  

Mae ysgolion yn gwneud trefniadau yn ôl eu hamgylchiadau eu hunain a byddant yn rhoi gwybod i rieni’n uniongyrchol am y trefniadau unigol ar gyfer eu disgyblion. 

Atgoffir teuluoedd na ddylai dysgwyr fynd i’r ysgol dan unrhyw amgylchiadau os ydynt yn:

  • t​eimlo'n sâl, yn dangos unrhyw un o’r tri symptom COVID-19 a nodwyd (peswch parhaus newydd, tymheredd uchel neu golli neu newid blas a/neu arogl) neu os ydynt wedi cael canlyniad prawf COVID-19 positif yn y 14 diwrnod diwethaf
  • byw mewn cartref gyda rhywun sy’n dangos symptomau COVID-19 neu sydd wedi cael canlyniad prawf COVID-19 positif yn ystod y 14 diwrnod diwethaf.






​Isod ceir atebion i gyfres o Gwestiynau Cyffredin a allai fod gan rieni, gofalwyr a disgyblion.

Ddydd Mawrth 2 Mawrth, cyhoeddodd Gweinidog Addysg Cymru y bydd ysgolion yn cael mwy o hyblygrwydd, os dymunant, i groesawu dysgwyr yn ôl ym mlynyddoedd 7, 8 a 9 cyn gwyliau'r Pasg.

Ni fyddai hyn yn golygu dychwelyd i'r ysgol yn llawn ar gyfer blynyddoedd 7, 8 a 9 cyn y Pasg. Fodd bynnag byddai'n rhoi cyfle i ysgolion gynnig bod dysgwyr yn gallu cael gwiriad gyda’u hathrawon, gan ganolbwyntio ar gymorth ar gyfer lles, a pharodrwydd i ddychwelyd yn llawn i’r ysgol ar ôl y Pasg.
Mae'r Gweinidog Addysg hefyd wedi rhannu ei bwriad i gael pob dysgwr yn ôl i ysgolion, colegau a darparwyr hyfforddiant wedi gwyliau'r Pasg.

Bydd y ffocws cyn y Pasg yn parhau i fod ar ddysgwyr sy'n ymgymryd â chymwysterau, yn enwedig y rhai ym Mlynyddoedd 11 a 13, a'r rhai sy'n astudio
gymwysterau galwedigaethol.

Lle mae capasiti'n caniatáu, bydd ysgolion yn parhau i ddarparu cymorth yn yr ysgol i ddysgwyr sy'n agored i niwed a phlant gweithwyr allweddol hanfodol, 7 oed a hŷn, a fydd yn digwydd yn ystod oriau ysgol arferol. 

Bydd angen i ddysgwyr agored i niwed a phlant gweithwyr hanfodol barhau i ddilyn y canllawiau diogelu yn erbyn COVID a all gynnwys swigod grŵp blwyddyn neu swigod cyfnod allweddol.

Ar gyfer pob disgybl arall blynyddoedd 7,8 a 9 mewn ysgolion, colegau ac ysgolion annibynnol, bydd dysgu o bell yn parhau. 


Gellir gweld datganiad y Prif Swyddog Meddygol ar ddychwelyd plant a phobl ifanc i ddysgu wyneb yn wyneb yma: Datganiad PSM ar ddychwelyd plant a phobl ifanc i ddysgu wyneb yn wyneb | LLYW.CYMRU​​​​​​​​D​olen allanol yn agor mewn ffenest newydd

Grŵp Cyngor Technegol: ystyriaethau ar gyfer newid gweithredu ysgolion i ganiatáu mwy o ddysgu wyneb yn wyneb | LLYW.CYMRU​​​​​​​​D​olen allanol yn agor mewn ffenest newydd

A yw dychweliad mwy o ddisgyblion yn golygu y gellir llacio cyfyngiadau eraill? 


Mae Llywodraeth Cymru wedi datgan, er y gall ysgolion ailagor ar gyfer rhai disgyblion, bod yn rhaid i rieni a gofalwyr fod yn wyliadwrus er mwyn cadw cyfraddau trosglwyddo’n isel. 

Y tu allan i'r ysgol mae'n bwysig bod yr holl staff, plant a'u teuluoedd yn parhau i ddilyn canllawiau COVID-19 Llywodraeth Cymru ac yn cyfyngu ar eu cysylltiad ag eraill. 

Cydnabyddir y rôl hanfodol y mae addysg yn ei chwarae, a dyna pam mae Llywodraeth Cymru wedi'i blaenoriaethu o ran unrhyw gyfleoedd ariannu sydd ar gael, i alluogi dysgwyr i ddychwelyd i ddysgu wyneb yn wyneb.


Gwybodaeth bwysig i rieni a gofalwyr


Mae gan bob un ohonom ran i'w chwarae wrth sicrhau bod ein hysgolion yn gallu aros ar agor. 
Er mwyn i hyn ddigwydd, cadwch eich hun, eich teuluoedd a staff ein hysgolion yn ddiogel drwy ddilyn y rheolau hyn:

  • Gwisgwch orchudd wyneb yn ystod amseroedd gollwng a chasglu
  • Cadwch 2️ fetr ar wahân i eraill
  • Peidiwch â chyrraedd yn gynnar i ollwng/ codi eich plentyn er mwyn osgoi gormod o bobl yn casglu wrth gatiau’r ysgol
  • Dylech osgoi ymgynnull gyda rhieni eraill o amgylch mynedfeydd yr ysgol a gadewch yn syth ar ôl yr amseroedd gollwng neu gasglu. Peidiwch â chael eich temtio i aros i sgwrsio. 
  • Cerddwch neu ewch ar sgwter neu feic lle bo modd. 
  • Os oes rhaid i chi yrru, parciwch ymhell i ffwrdd o'r ysgol a cherddwch weddill y ffordd.
  • I helpu gyda diogelwch disgyblion a mesurau cadw pellter cymdeithasol, peidiwch â pharcio ar y palmant.
  • Peidiwch â derbyn cynnig o lifft i'r ysgol gan rieni eraill, oni bai nad oes gennych ddewis arall.
  • Sicrhewch fod eich plant yn deall pwysigrwydd golchi eu dwylo'n rheolaidd.

















​Cofiwch hefyd: 

  • Peidiwch ag anfon eich plentyn i'r ysgol os yw'n teimlo'n sâl, hyd yn oed os nad ydych yn siŵr ai COVID-19 ydyw. 
  • Peidiwch ag anfon eich plentyn i'r ysgol os ydy e/hi neu unrhyw un arall yn yr aelwyd yn dangos unrhyw un o symptomau COVID-19
  • Peidiwch ag anfon eich plentyn i'r ysgol os ydy e/hi neu unrhyw un arall yn yr aelwyd yn aros am ganlyniad prawf 
  • Peidiwch ag anfon eich plentyn i'r ysgol os ydy e/hi wedi'i nodi fel cyswllt agos ag achos COVID-19 a gadarnhawyd​




Mae Gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu (POD) Caerdydd a'r Fro wedi nodi nad oes gan nifer sylweddol o bobl sy'n profi'n bositif am Covid-19 unrhyw un o'r tri symptom mwyaf cyffredin yn ystod camau cynnar yr haint.

Rhaid i bobl sy'n arddangos un neu ragor o'r tri symptom COVID-19 cardinal (peswch parhaus newydd, twymyn a/neu golli neu newid i flas neu arogl) barhau i ddilyn canllawiau Llywodraeth Cymru ar brofi ac ynysu ac mae angen iddynt hunanynysu gyda'u haelwyd wrth ddisgwyl canlyniad prawf.

Yn ogystal â hyn, mae profion hefyd ar gael i breswylwyr sy'n profi ystod ehangach o symptomau sy’n newydd, yn barhaus a/neu’n anarferol.

Beth yw'r rhestr estynedig o symptomau? ​

Mae Gwasanaeth POD Caerdydd a'r Fro bellach yn cynghori y dylid trefnu prawf os gwelir neu y teimlir y symptomau canlynol:
Blinder, myalgia (poenau neu wynegu yn y cyhyrau),  llwnc tost, pen tost, trwyn yn rhedeg, cyfog, chwydu, neu ddolur rhydd.

Gofynnir i breswylwyr ystyried cael prawf os ydynt yn arddangos  unrhyw un o'r symptomau estynedig hyn a'u bod yn symptomau newydd, parhaus a/neu anarferol iddyn nhw.  Os bydd unigolion wedyn yn cael canlyniad COVID-19 positif, rhaid iddyn nhw a'u haelwyd ynysu.
 
Rhaid i aelwydydd hefyd ynysu os bydd unrhyw un yn datblygu unrhyw un o 3 symptom clasurol COVID-19 wrth aros am ganlyniad prawf a gymerwyd ar symptomau estynedig.

Sut mae'r rhestr estynedig o symptomau wedi'i phennu?​

Mae'r holl symptomau ar y rhestr estynedig yn symptomau hysbys o COVID-19. Lluniwyd y rhestr gan arbenigwyr iechyd cyhoeddus lleol yn seiliedig ar ymchwiliad helaeth i achosion yng Nghaerdydd a Bro Morgannwg.

A yw'r rhestr hon yn berthnasol i blant?​​

Ydy, mae'r rhestr estynedig o symptomau yn berthnasol i blant ac oedolion a dylid dilyn yr un camau beth bynnag fo'ch oedran. 

Beth ddylwn i ei wneud os yw fy mhlentyn yn arddangos un o'r symptomau estynedig newydd?​

Dylech ystyried archebu prawf ar gyfer eich plentyn.

A all fy mhlentyn fynychu'r ysgol os yw'n arddangos un o'r symptomau estynedig? ​

Gall disgyblion ysgol barhau i fynychu’r ysgol tra’n disgwyl canlyniad prawf. Fodd bynnag, dylai plant ac oedolion sydd â dolur rhydd a/neu’n chwydu aros bant o'r gwaith neu'r ysgol nes iddyn nhw fod yn rhydd o symptomau am 48 awr hyd yn oed os yw eu prawf COVID-19 yn negyddol.

Nid oes angen i unigolion sy'n cael prawf oherwydd y symptomau estynedig eraill hyn ynysu wrth ddisgwyl canlyniad eu prawf.

Os bydd unigolion wedyn yn cael canlyniad COVID-19 positif, rhaid iddyn nhw a'u haelwyd ynysu. Rhaid i aelwydydd hefyd ynysu os bydd unrhyw un yn datblygu unrhyw un o 3 symptom clasurol COVID-19 wrth aros am ganlyniad prawf a gymerwyd ar symptomau estynedig.

Os oes gan fy mhlentyn un neu fwy o'r symptomau ar y rhestr estynedig, a oes angen i'r aelwyd ynysu? ​

Nac oes, ond cofiwch, os oes gan eich plentyn unrhyw un o dri symptom clasurol COVID-19 – (twymyn, peswch parhaus newydd neu golli/newid yn synnwyr blasu ac arogli) – yna mae'n rhaid iddo gael prawf a rhaid i'r aelwyd gyfan hunanynysu nes i chi dderbyn y canlyniad. Mae hwn yn ofyniad cyfreithiol.

Os bydd eich plentyn yn cael canlyniad prawf positif, beth bynnag fo'i symptomau, rhaid i'r aelwyd gyfan hunanynysu. Bydd y tîm Profi, Olrhain, Diogelu wedyn yn cysylltu â chi er mwyn rhoi gwybod beth i'w wneud nesaf.    

A oes angen i mi hunanynysu os ydw i'n byw gyda, neu wedi bod mewn cysylltiad â rhywun sydd ag un neu fwy o’r symptomau ar y rhestr estynedig?​​


Nac oes, os ydych yn byw gyda rhywun sy'n cael prawf oherwydd bod ganddo un o’r symptomau ar y rhestr estynedig newydd, nid oes angen i chi hunanynysu oni bai bod y person sy’n byw gyda chi/y daethoch i gysylltiad ag ef wedi cael canlyniad prawf positif.  

Fodd bynnag, yn unol â chanllawiau presennol Llywodraeth Cymru, os ydych yn byw gyda rhywun sy'n arddangos un neu fwy o dri symptom clasurol COVID-19 (twymyn, peswch parhaus newydd neu golli/newid yn y synnwyr blasu ac arogli) yna dylech hunanynysu fel aelwyd wrth i’r person hwnnw aros am ganlyniad ei brawf.

Pam mae angen i mi drefnu prawf ar gyfer fy mhlentyn os mai dim ond y symptomau estynedig sydd ganddo?​​

Mae'r rhestr estynedig o symptomau wedi'i sefydlu i annog mwy o brofion. Os yw rhywun yn eich cartref yn arddangos unrhyw un o'r symptomau estynedig, fe’i hanogir yn gryf i drefnu prawf. 

Os bydd canlyniad y prawf yn negyddol, gall y sawl a oedd yn arddangos symptomau estynedig ddychwelyd i'r gwaith/ysgol pan fydd yn ddigon da i wneud hynny.
 
Os bydd canlyniad y prawf yn bositif, rhaid i'r person symptomatig A’I gysylltiadau aelwyd hunanynysu ar unwaith ac aros i’r tîm Profi, Olrhain a Diogelu gysylltu. 

Beth os nad ydw i eisiau i'm plentyn gael prawf am y symptomau estynedig?​​

Ar hyn o bryd, nid yw profi am symptomau estynedig yn ofyniad cyfreithiol, ond gall profion roi sicrwydd nad COVID-19 yw achos symptomau eich plentyn, neu os mai COVID-19 yw'r achos, mae gwybod hyn yn gynnar yn salwch eich plentyn yn helpu i amddiffyn eich teulu fel nad ydych yn rhoi pobl eraill fel neiniau a theidiau a ffrindiau mewn perygl o ddal y feirws heb wybod.


Sut ydw i'n trefnu prawf ar gyfer fy mhlentyn?​

Mae’n bosib trefnu prawf coronafeirws ar wefan llywodraeth Cymru ​​​​​​​D​olen allanol yn agor mewn ffenest newydd​​ neu drwy ffonio 119. 

Os na allwch drefnu prawf, neu os oes cyfnodau aros hir am ddyddiad prawf, cysylltwch ag ysgol eich plentyn a all drefnu profion ar eich rhan. 

Sut ydw i'n profi plentyn am COVID-19?

Mae'r broses brofi'r un fath ar gyfer plant ac oedolion. Rhoddir cyfarwyddiadau llawn a manwl ar sut i wneud prawf gyda phecynnau profion. Gall fod yn anodd cynnal prawf ar blentyn oherwydd efallai y bydd y prawf yn anghyfforddus iddo. I helpu, rydym wedi llunio rhai syniadau ar sut i'w wneud yn llai brawychus.

  • Cadwch yn ddigynnwrf ac yn hyderus wrth i chi fynd drwy'r broses. Bydd hyn yn helpu'r plentyn i aros yn ddigynnwrf hefyd. 
  • Siaradwch drwy'r camau gyda'ch gilydd. Os yw'n bosibl, ymarferwch heb ddefnyddio unrhyw un o'r deunyddiau profi.
  • Os yw'r plentyn yn ddigon hen, gallai esbonio'r prawf mewn ffordd y gall ei deall helpu i leihau unrhyw ofn. Er enghraifft, "Efallai y byddi di am wthio'r swab i ffwrdd ond mae'n bwysig iawn dy fod ti’n gadael i mi oglais dy wddf a’th drwyn fel y gallwn ni gael gwybod a oes gen ti’r coronafeirws".
  • I blant iau, efallai y byddai'n ddefnyddiol tynnu eu sylw gyda rhywbeth wrth i chi gynnal y prawf (fel fideo), neu wneud y prawf yn gêm. Gallech hefyd roi gwobr i'r plentyn ar ôl i'r sampl gael ei chymryd.
  • Os yw'n bosibl, rhowch y plentyn yng nghôl rhywun neu gofynnwch i rywun ddal ei law i geisio gwneud iddo deimlo'n fwy cyfforddus a diogel. Penderfynwch cyn dechrau pwy fydd yn cysuro'r plentyn a phwy fydd yn gwneud y prawf.
  • Chwaraewch gemau ac awgrymu ei fod yn tynnu ei dafod (gofynnwch iddo eich copïo), yna gofynnwch iddo ddweud 'ahhhhhhhhhhhh'. Dangoswch y swab iddo a'i gael i ddweud 'ahhhhhh' wrth i chi gyffwrdd â’r tonsiliau gyda’r swab.

Efallai y bydd eich plentyn yn tagu ychydig neu’n teimlo’n anghysurus am gyfnod byr pan fydd y swab yn cyffwrdd â'i donsiliau. Mae hyn yn arferol i bob grŵp oedran

Beth os yw fy mhlentyn wedi cymryd prawf dyfais llif unffordd (DLlU) yn ddiweddar?​

Dim ond i ganfod achosion asymptomatig y defnyddir profion DLlU, fel y rhai a ddefnyddir gan ddisgyblion ysgolion uwchradd Blwyddyn 10 a hŷn, a diben y profion hynny yw sicrhau ei bod yn ddiogel i bobl fynd i'r ysgol/ gwaith. Ni ddylid eu defnyddio i brofi am COVID-19 mewn unrhyw un sydd â symptomau. 

A gaf i ddefnyddio Prawf Llif Unffordd brawd neu chwaer hŷn, i brofi fy mhlentyn iau? ​​

Na allwch. Ni ddylid rhannu Profion Llif Unffordd. Mae'n hanfodol bod symptomau newydd yn cael eu profi gan ddefnyddio'r dull PCR mewn canolfan brofi. Mae'r dull hwn yn ffordd llawer mwy effeithiol o brofi. Pan fydd rhywun yn cael Prawf Llif Unffordd cadarnhaol bydd yn rhaid iddo fynd i ganolfan brofi o hyd i gael prawf PCR i gadarnhau'r canlyniad positif. 

Os ydw i wedi cael y brechlyn faint o gyswllt alla i ei gael gyda fy mhlentyn neu unrhyw un sy'n arddangos symptomau (estynedig neu glasurol) tra'i fod yn ynysu/aros am ganlyniad ei brawf?​​

Nid yw'r brechlyn yn newid y gofynion sydd ar waith ar gyfer lleihau trosglwyddo, na'r cyfyngiadau sydd ar waith o ran hunanynysu ar hyn o bryd. 

Os bydd cyswllt yn arddangos symptomau clasurol COVID-19, bydd yn dal angen i'r person sydd wedi'i frechu hunanynysu.  

Os bydd cyswllt yn arddangos y symptomau estynedig newydd, nid oes rhaid i'r person sydd wedi'i frechu hunanynysu nes bod canlyniad y prawf yn hysbys. 


Os gofynnwyd i un o'm plant hunanynysu fel rhan o swigen ysgol neu grŵp gofal plant, a ddylwn fynd â’r plentyn am brawf?

Yng Nghaerdydd a'r Fro nid ydym ar hyn o bryd yn cynghori cysylltiadau agos o fewn ysgolion i gael prawf fel mater o drefn. Mae'r penderfyniad ynghylch a ddylid gofyn i bob plentyn mewn swigen gael prawf yn cael ei wneud gan y tîm Profi, Olrhain, Diogelu (POD) yn dibynnu ar nifer o ffactorau.




Er y bydd pob dysgwr yn gallu cael mynediad at ddarpariaeth ar y safle o ddydd Llun 12 Ebrill, bydd angen parhau i ddarparu ar gyfer dysgwyr sy'n agored i niwed i fynychu ysgol/lleoliad o drydydd diwrnod cau ysgol os bydd yn rhaid cau ysgol/lleoliad dros dro oherwydd prinder staff o ganlyniad i achosion o ofynion coronafeirws/hunanynysu.

Mae Llywodraeth Cymru wedi nodi canllawiau ar gyfer disgyblion y gellir eu hadnabod fel dysgwyr sy'n agored i niwed. 


Mae'r diffiniad yn cynnwys, ymhlith eraill, ddysgwyr sydd mewn un neu fwy o'r grwpiau canlynol:
  • dysgwyr ag anghenion addysgol arbennig (AAA)
  • dysgwyr o grwpiau lleiafrifoedd ethnig y mae’r Gymraeg neu'r Saesneg yn iaith ychwanegol iddynt (SIY/CIY)
  • plant sydd â phrofiad o ofal, gan gynnwys plant sy'n derbyn gofal
  • dysgwyr sy'n cael eu haddysgu heblaw yn yr ysgol (EOTAS)
  • plant ffoaduriaid a cheiswyr lloches
  • plant Sipsiwn, Roma a Theithwyr
  • dysgwyr sy'n gymwys i gael prydau ysgol am ddim (cPYADd)
  • gofalwyr ifanc
  • plant sy’n wynebu risg o niwed, camdriniaeth neu esgeulustod.


Ni fydd pob dysgwr yn y grwpiau hyn yn wynebu rhwystrau rhag dysgu neu mewn perygl o dangyflawni. Mae Llywodraeth Cymru wedi nodi cyfres o egwyddorion ar gyfer penderfynu pa ddysgwyr y dylid cynnig darpariaeth wyneb yn wyneb iddynt fel dysgwyr sy'n agored i niwed.

Bydd ysgolion yn gwneud penderfyniadau ynghylch pa ddisgyblion a ddylai fynychu'r ysgol, yn dibynnu ar amgylchiadau lleol a'u gallu i ddarparu dysgu wyneb yn wyneb yn ogystal â chynnig dysgu o bell.

Bydd eich ysgol yn eich hysbysu’n uniongyrchol am drefniadau.

A fydd pob disgybl sydd â datganiad AAA yn cael ei ystyried yn ddysgwr sy'n agored i niwed?

Na fydd, ond dylai ysgolion roi ystyriaeth arbennig i ddysgwyr a allai ei chael hi'n anodd cael mynediad i ddysgu ar-lein, er enghraifft y rhai sydd â nam ar y synhwyrau.  Dylai ysgolion hefyd ystyried anghenion penodol dysgwyr sy'n mynychu Dosbarthiadau Lles neu Ganolfannau Adnoddau Arbenigol.  Bydd ysgolion yn gwneud cynnig dysgu cyson i bob disgybl, p'un a yw yn yr ysgol neu'n dysgu o gartref, gan gynnwys y rhai ag ADY.

Beth yw'r trefniadau ailagor ar gyfer Ysgolion Arbennig ac UCDau?

Bydd ysgolion arbennig a CAA yn cynnig darpariaeth yn yr ysgol i blant oed cynradd a rhai disgyblion oed uwchradd yn unol â disgwyliadau Llywodraeth Cymru. Lle mae dosbarthiadau'n gymysg, bydd Penaethiaid cyfnod allweddol yn penderfynu ar y cynnig gorau gan ystyried disgwyliadau Llywodraeth Cymru.​

Bydd ysgolion arbennig a'r UCD yn parhau i fod ar agor i gefnogi disgyblion eraill y nodwyd eu bod yn ddysgwyr agored i niwed.

Wrth benderfynu pa ddysgwyr y dylid eu hystyried yn agored i niwed, bydd ysgolion arbennig a'r UCD yn defnyddio'r un egwyddorion ag ysgolion prif ffrwd, gan ystyried anghenion penodol eu poblogaethau dysgwyr.

Bydd yr ysgolion yn parhau i weithio gyda gweithwyr iechyd proffesiynol a gweithwyr cymdeithasol i gynllunio mewn partneriaeth â dysgwyr sydd â'r anghenion mwyaf cymhleth, p'un a ydynt yn dysgu o gartref neu'n mynychu'r ysgol.

Mae Caerdydd yn defnyddio diffiniad Gweithiwr Allweddol Llywodraeth Cymru; fodd bynnag, mae'r ddarpariaeth ym mhob ysgol yn dibynnu ar lefelau staffio a gallu ysgolion. Mae angen i blant rhieni mewn gwasanaethau golau glas rheng flaen, y GIG, gweithwyr ysgol a gofal cymdeithasol gael eu blaenoriaethu i helpu'r frwydr yn erbyn Covid-19.
 
Rydym yn gweithio gyda'n hysgolion a byddant yn gwneud penderfyniadau lleol yn seiliedig ar angen ac ar eu gallu eu hunain i ddarparu'r gwasanaeth. Yn unol â chanllawiau statudol, dim ond un rhiant/gofalwr sydd angen cael ei nodi fel gweithiwr allweddol, ond mae angen cofio mai dim ond pan fydd pob math arall o ofal diogel wedi'i ystyried y bydd yn briodol cael y cymorth a gynigir mewn ysgolion. 
 
Ffocws ysgolion yw darparu addysg a chynnig dysgu cyson i bob disgybl. Efallai y gofynnir i staff ysgolion hunanynysu neu efallai y byddant yn dal y feirws. Bydd hyn yn chwarae rhan o ran faint o blant y mae gan ysgol le ar eu cyfer. 
 
Gwyddom fod y sefyllfa hon yn anodd i bobl, ond mae ysgolion ar gau oherwydd difrifoldeb y sefyllfa yng Nghymru. Mae pob ymdrech yn cael ei gwneud i atal y feirws rhag lledaenu wrth wneud yr hyn a allwn i helpu preswylwyr a dyna pam mae angen i ni geisio cadw’r niferoedd sy’n dysgu wyneb yn wyneb mewn ysgolion mor isel â phosibl wrth i ni ymateb i'r feirws yn ystod y cam hwn o'r frwydr yn erbyn y pandemig.  

Sut bydd dysgwyr agored i niwed/plant gweithwyr hanfodol yn cael Prydau Ysgol am Ddim tra bo’r ysgolion ar gau, os ydynt yn eu derbyn fel arfer? 

Bydd pob plentyn sy'n gymwys i gael Prydau Ysgol am Ddim yn derbyn taleb archfarchnad wythnosol tra bod ysgolion ar gau.   I'r disgyblion hynny sy'n mynychu, bydd disgwyl iddynt ddod â phecyn cinio.

Bydd eich ysgol yn eich hysbysu o’r cynlluniau’n uniongyrchol. 

Beth sy'n digwydd os yw fy mhlentyn yn ddysgwr agored i niwed sydd fel arfer yn defnyddio Cludiant o'r Cartref i'r Ysgol? 


Bydd unrhyw ddisgyblion sy'n gymwys i gael cludiant yn parhau i dderbyn cludiant os byddant yn mynychu'r ysgol yn ystod y cyfnod clo. 

Bydd angen i'ch ysgol gysylltu â'r Tîm Cludiant o'r Cartref i'r Ysgol gyda manylion disgyblion a fydd yn mynychu fel y gallant wneud y trefniadau angenrheidiol gyda'r contractwyr cludiant.

Beth os bydd yn rhaid i ysgol/lleoliad fy mhlentyn gau dros dro oherwydd prinder staff o ganlyniad i achosion o ofynion COVID-19/hunanynysu neu beth os bydd yn ofynnol i'm plentyn aros gartref i hunanynysu?  



Pam mae darpariaeth dysgu o bell yn amrywio o ysgol i ysgol? 


Mae ysgolion yn gweithio mewn cyfnod heriol a newidiol ac ni all fod un dull sy'n addas i bawb. Mae pob ysgol yn wahanol a mater i bob ysgol yw diwallu anghenion ei disgyblion a'i chymunedau ysgol ei hunan. 

Yn unol â chanllawiau Llywodraeth Cymru, mae Cyngor Caerdydd wedi darparu cyfres o ddisgwyliadau a chanllawiau i ysgolion ar ddull effeithiol o ddysgu o bell.  
Bydd disgwyl i ysgolion Caerdydd gynnig pecyn dysgu o bell cynhwysfawr a chytbwys i bob disgybl ym mhob lleoliad a dylai fod Strategaeth Dysgu Cyfunol ar waith ganddynt sy'n cwmpasu dysgu o bell, a fydd yn:
  • Galluogi dysgwyr i fanteisio ar ddysgu drwy ddulliau digidol neu ddulliau hygyrch eraill mewn ffordd ymarferol a syml. 
  • Cefnogi cyd-ddealltwriaeth pob partner o sut y gall dysgu o bell effeithiol a threfnus gynnig amrywiaeth o brofiadau dysgu. 
  • Cefnogi mynediad rhieni/gofalwyr i ganllawiau i ddeall eu rôl o ran helpu eu plant gyda dysgu o bell. 

A ddylai pob ysgol fod yn darparu gwersi byw?

Mae gwersi byw yn un o ystod o ddulliau a ddefnyddir i gynnig dysgu o bell a gan fod pob ysgol yn wahanol, hwy sydd yn y sefyllfa orau i deilwra pecyn addysg sy'n diwallu anghenion eu disgyblion a’u cymunedau ysgol eu hunain.

Pan fo modd, mae Cyngor Caerdydd yn argymell y dylai pob dysgwr gael mynediad at gyfleoedd cydamserol ac anghydamserol. Dylid darparu dysgu cydamserol yn unol â chanllawiau Llywodraeth Cymru a nodir yn y Canllawiau Ffrydio Byw​​​​​​​​D​olen allanol yn agor mewn ffenest newydd.

Dylai hyn gynnwys; 
  • Esboniad clir o unrhyw dasgau y mae'n ofynnol i'r disgyblion ymgymryd â nhw.
  • Darparu adborth o ansawdd uchel i alluogi disgyblion i nodi pa ddysgu sydd wedi digwydd.
  • Cyfleoedd ar gyfer rhyngweithio a rhyngweithio 'amser real' gyda chyfoedion a chyda staff.
  • Asesu cynnydd disgyblion.

Mae'r Cyngor yn darparu canllawiau wedi'u diweddaru i ysgolion ar gyfer darparu cyfleoedd dysgu cydamserol ac anghydamserol, yn unol â chanllawiau Llywodraeth Cymru.

Er mwyn cefnogi ein hysgolion i ddarparu ystod gynhwysfawr o ddulliau dysgu o bell yn ddiogel ac yn effeithlon, mae'r Cyngor wedi darparu adnoddau a hyfforddiant sylweddol gan gynnwys hyfforddiant rhithwir i athrawon mewn partneriaeth â'r Brifysgol Agored a chyflenwi gliniaduron i athrawon ar gyfer cyflwyno dysgu ar-lein.  

Beth os nad oes gan fy mhlentyn fynediad i ddyfais ddigidol neu'r rhyngrwyd? 


Os nad oes gan eich plentyn fynediad i ddyfais TGCh briodol neu fynediad i'r rhyngrwyd gartref eto, rhowch wybod i'ch ysgol a all wneud y trefniadau priodol i chi gael benthyg dyfais neu ddarparu mynediad i’r rhyngrwyd i chi.

Mae sicrhau bod yr holl blant a phobl ifanc yn cael yr un cyfleoedd i ymgysylltu â dysgu o bell tra bod ysgolion ar gau wedi bod yn flaenoriaeth ac mae Cyngor Caerdydd yn parhau gyda’i waith o fynd i’r afael ag amddifadedd digidol.

Hyd yma mae 16,975 o ddyfeisiau digidol newydd a 2,491 o ddyfeisiau band eang 4G newydd wedi'u rhoi i ysgolion ers dechrau'r pandemig a disgwylir i 855 o ddyfeisiau eraill gael eu dosbarthu yr wythnos nesaf. Mae ein tîm prosiect ymroddedig yn parhau i weithio gydag ysgolion i nodi'r disgyblion hynny sydd o dan anfantais ddigidol.

Mae'r broses o gyflwyno dyfeisiau yn parhau ac mae hyn yn cynnwys cymorth i gael gafael ar wi-fi ac yn hyrwyddo strategaeth hirdymor Caerdydd i sicrhau bod gan bob plentyn gysylltedd priodol, yn ystod ac ar ôl y cyfnod clo.  


Beth a ddisgwylir gan rieni/gofalwyr pan fydd plant yn dysgu gartref?

Cydnabyddir na ellir ail-greu profiad dysgu wyneb yn wyneb yr ysgol gartref. Fodd bynnag, mae angen i ysgolion gynllunio ar gyfer parhad dysgu fel bod pob dysgwr yn cael tegwch wrth ddysgu beth bynnag fo'i amgylchiadau. Nid oes un strategaeth sy'n addas i bawb ar gyfer y gwahanol sefyllfaoedd hyn. Rhaid i'r cynlluniau fod yn addas i gyd-destun yr ysgol a rhoi sylw dyledus i ddisgwyliadau a blaenoriaethau Llywodraeth Cymru. Er y gobeithir y gall rhieni/gofalwyr helpu i hwyluso dysgu eu plentyn, cânt eu sicrhau nad oes disgwyl iddynt fod yn athro/athrawes iddynt.

Dywed Llywodraeth Cymru; "Mae cyfranogiad rhieni a gofalwyr mewn dysgu yn hanfodol ar gyfer datblygu profiadau dysgu sy'n cynnwys dysgu y tu mewn a'r tu allan i'r ysgol. Dylai rhieni a gofalwyr sy'n ymgysylltu â dysgwyr o bob oed helpu i atgyfnerthu dysgu yn yr ysgol."

Dylai ysgol eich plentyn gyfathrebu'n glir sut y gallwch gefnogi, deall a chymryd rhan wrth ddysgu eich plentyn gartref. Os nad ydych yn siŵr sut y gallwch gefnogi eich plentyn, cysylltwch â'ch ysgol. 


Rwyf wedi clywed sawl term megis dysgu cyfunol, dysgu o bell a dysgu cydamserol. Beth yw'r gwahaniaeth, beth maen nhw'n ei olygu?

Mae Consortiwm De Caerdydd wedi darparu'r wybodaeth ganlynol fel bod disgyblion a rhieni â’r un ddealltwriaeth o iaith sy'n gysylltiedig â dysgu cyfunol:
  • Dysgu cyfunol: dull o ddysgu sy'n cyfuno profiadau dysgu yn y dosbarth ac ar-lein. Dylai'r dysgu wyneb yn wyneb sy'n digwydd ategu'r agweddau eraill drwy ddefnyddio cryfderau pob dull darparu. Bydd y dull hwn yn galluogi plant i barhau i fanteisio ar ddysgu dan arweiniad yr ysgol tra byddant gartref. 
  • Mae Consortiwm De Caerdydd wedi cyhoeddi map ffordd i gefnogi ysgolion i ddatblygu dull ysgol gyfan o ymdrin â dysgu cyfunol. Gweld y map Ffordd ar gyfer dysgu cyfunol​.​​​​​​​​D​olen allanol yn agor mewn ffenest newydd
  • Dysgu o bell: yn caniatáu i brofiadau dysgu ddigwydd o unrhyw le, bron, a gallant gynnwys neu beidio â chynnwys dyfais ddigidol a chysylltiad â'r rhyngrwyd. Mae hyn yn cefnogi lles pob dysgwr, gan gynnwys dewis o gyfleoedd dysgu ar gyfer datblygiad cymdeithasol, corfforol, emosiynol a thasgau i hybu eu gwydnwch. Mae'n caniatáu i unigolion ddysgu pryd a ble mae’n fwyaf cyfleus iddyn nhw. Nid oes rhaid i ddysgu o bell teg adlewyrchu dysgu fel y mae fel arfer yn yr ysgol. 
  • Dysgu digidol: unrhyw arferion cyfarwyddiadol sy'n defnyddio technoleg yn effeithiol i gryfhau profiad dysgu dysgwr. Yn ogystal, gellir defnyddio dysgu digidol ar gyfer cyfleoedd dysgu proffesiynol i athrawon ac i ddarparu profiadau dysgu personol i ddysgwyr. 
  • Dysgu ar-lein: addysg sy'n digwydd dros y rhyngrwyd. Cyfeirir ato'n aml fel e-ddysgu ymhlith termau eraill. Fodd bynnag, dim ond un math o "ddysgu o bell" yw dysgu ar-lein. 
  • Dysgu cydamserol: addysgu lle mae'r athro/athrawes yn bresennol ar yr un pryd â'r dysgwr/dysgwyr. Gall hyn ddigwydd wyneb yn wyneb neu ar-lein. Gallwch weld canllawiau Llywodraeth Cymru ar ffrydio’n fyw.​​​​​​​D​olen allanol yn agor mewn ffenest newydd
  • Addysgu uniongyrchol: rhoi esboniad gofalus, cwestiynu, enghreifftiau ymarferol, modelu, sgaffaldwaith, trafodaeth strwythuredig ac adborth. Dysgu anghydamserol: pan ddarperir deunyddiau addysgu a bod dysgwyr yn gweithio drwyddynt yn eu hamser eu hunain. Gallai hyn gynnwys amrywiaeth o gyfryngau, gan gynnwys clipiau sain a fideo.





Ar ddydd Gwener 5 Chwefror cyhoeddodd Gweinidog Addysg Cymru y bydd Profion Llif Unffordd (PLlUau) rheolaidd yn cael eu cynnig i'r holl staff ym mhob lleoliad gofal plant cofrestredig ddwywaith yr wythnos, gan gynnwys lleoliadau Dechrau'n Deg, ysgolion a lleoliadau addysg bellach. 

Nod cyflwyno'r profi cyflym hwn yw sicrhau bod ysgolion yn adnabod achosion asymptomatig posibl o COVID-19 cyn gynted â phosibl, lleihau'r cyfle i drosglwyddo ymlaen a chadw ysgolion mor ddiogel â phosibl.




I ddarllen y datganiad ysgrifenedig yn llawn ewch i Datganiad Ysgrifenedig: Cynnig profion ar gyfer ysgolion, colegau a lleoliadau gofal plant (5 Chwefror 2021) | LLYW.CYMRU​​​​​​​​D​olen allanol yn agor mewn ffenest newydd

Beth os caiff aelod o staff ganlyniad Prawf Llif Ochrol (LFT) positif?


Os oes prawf llif ochrol positif wedi'i nodi yn swigen eich plentyn, bydd yn rhaid i'r swigen ynysu fel mesur rhagofalus, hyd nes y gellir cael canlyniad prawf gwrth-gen cadarnhau (PCR).  

Unwaith y bydd canlyniad y prawf antigen yn hysbys, byddwn yn cysylltu â rhieni i ddweud a all eu plentyn ddychwelyd i'r ysgol neu a fydd yn ofynnol iddynt hunanynysu am 10 diwrnod fel cyswllt i achos a gadarnhawyd.
Cyhoeddodd y Gweinidog Addysg a'r Gweinidog dros Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol ar 22 Chwefror fod y cynnig o Brofion Llif Ochrol rheolaidd, ddwywaith yr wythnos bellach wedi'i ymestyn i gynnwys pob dysgwr ym mlynyddoedd 10-13 ac mewn addysg bellach.

Bydd y profion hyn i'w defnyddio gartref, ddwywaith yr wythnos ac maenti'w defnyddio’n unig ar gyfer dysgwyr sydd heb unrhyw symptomau.

Bydd dysgwyr yn casglu eu pecynnau prawf o'u hysgol / lleoliad a byddant yn profi eu hunain gartref.  Yna byddant yn cofnodi canlyniadau ar gyfer pob prawf ac yn dilyn yr un canllawiau a gweithdrefnau â staff.

Mae rhagor o wybodaeth am fanylion penodol y prosesau yn cael eu trafod a'u cwblhau ar hyn o bryd a bydd eich ysgol yn eu rhannu maes o law. 

Sut dylai fy mhlentyn ddefnyddio'r Prawf Llif Unffordd? 

Mae arddangosiad fideo byr yn ogystal â chanllawiau cam wrth gam sydd ar gael mewn cyfres o wahanol ieithoedd i'w gweld ar wefan GOV.UK. Gweld help hunan-brawf Covid-19.​​​​​​​​D​olen allanol yn agor mewn ffenest newydd​​

Atgoffir rhieni a gofalwyr o bwysigrwydd peidio â chamddefnyddio’r profion, eu rhannu na'u trosglwyddo i eraill.

Beth sy'n digwydd os bydd fy mhlentyn yn profi'n gadarnhaol gan ddefnyddio Prawf Llif Unffordd (LFT)?


Rhaid i unrhyw un sy'n profi'n bositif gan ddefnyddio Prawf Llif Ochrol (LFT) beidio â mynychu ysgol neu leoliad. Rhaid iddyn nhw a phawb maen nhw'n byw gyda nhw hunanynysu yn syth yn ôl y canllawiau hunanynysu​​​​​​​​D​olen allanol yn agor mewn ffenest newydd wrth iddynt ymgymryd â'r camau canlynol: 

Bydd y tîm olrhain cysylltiadau lleol yn cysylltu â nhw i nodi cysylltiadau y bydd gofyn iddynt hunanynysu – rhaid iddynt ddilyn unrhyw gyngor a roddir gan y tîm olrhain cysylltiadau lleol.

Nid yw canlyniad prawf negyddol yn dileu'r risg o drosglwyddo.

Pam mai dim ond disgyblion hŷn y disgwylir iddynt gael profion rheolaidd? 


Dywed Llywodraeth Cymru mai'r rhesymeg dros brofi disgyblion blwyddyn 10 ac uwch mewn ysgolion uwchradd yw bod data'n awgrymu bod cyfraddau heintio ar eu huchaf yn y grwpiau blwyddyn hŷn, gan leihau wrth weithio yn ôl tuag at oedrannau iau.  Mae'r ffocws ar yr oedrannau hŷn gan y bydd y tebygolrwydd o ddod o hyd i achosion asymptomatig yn uwch. 

Mae tebygolrwydd hefyd y bydd pobl ifanc hŷn o bosibl yn lledaenu'r feirws yn yr un modd ag oedolion, ac mae Profion Llif Unffordd yn fwy tebygol o ganfod achosion asymptomatig. 

Yn ogystal, diben  profi'n rheolaidd mewn addysg yw lleihau tarfu drwy leihau unrhyw glystyrau neu achosion yn y grwpiau blwyddyn hyn drwy ddod o hyd i achosion asymptomatig yn gyflym. 






Pa mor hir yw'r cyfnod hunanynysu?

Ar 9 Rhagfyr, gwnaeth Gweinidog Iechyd Cymru newidiadau i'r rheoliadau ynghylch hunanynysu. Dywed;

Yn dilyn cyngor y Prif Swyddog Meddygol a Grŵp Cynghori Gwyddonol Llywodraeth y DU ar gyfer argyfyngau, mae'r rheoliadau hyn:
  • yn nodi bod rhaid i berson y mae'n ofynnol iddo hunanynysu o ganlyniad i gyswllt agos â pherson sydd wedi profi’n bositif am y coronafeirws hunanynysu am 10 diwrnod yn lle 14, ac mae'n gwneud darpariaeth dros dro i'r rhai sydd eisoes yn hunanynysu;
  • yn caniatáu i blentyn y mae'n ofynnol iddo hunanynysu symud i aelwyd arall yn ystod y cyfnod hunanynysu os yw hyn yn unol â'r trefniadau presennol sy'n ymwneud â chystodaeth a chyswllt â rhieni'r plentyn;

Diwygir y Rheoliadau Teithio Rhyngwladol hefyd i leihau'r cyfnod y mae'n ofynnol i berson hunanynysu o 14 diwrnod i 10 diwrnod ac i ganiatáu i blentyn y mae'n ofynnol iddo hunanynysu symud i aelwyd arall yn ystod y cyfnod hunanynysu os yw hyn yn unol â threfniadau presennol sy'n ymwneud â chystodaeth a chyswllt â rhieni'r plentyn.

​​

Mae'r Cynllun Cymorth Hunanynysu ar waith yng Nghymru ar gyfer y rhai na allant weithio gartref ac sy’n gorfod  hunanynysu. Mae hefyd ar gyfer rhieni a gofalwyr ar incwm isel gyda phlant sy'n hunanynysu. 

Os ydych wedi cael prawf Covid-19 sy’n bositif, gallwch wneud cais am y cymorth hwn drwy eich Cyngor lleol neu drwy app Covid-19 y GIG.

Y meini prawf cymhwysedd sylfaenol ar gyfer y Cynllun Cymorth Hunanynysu yw: Cyflogedig neu hunangyflogedig ac ar incwm isel 
Colli arian o ganlyniad i orfod aros gartref
Methu gweithio gartref

Yn ogystal, 
Rhaid bod y plentyn wedi cael gwybod bod rhaid iddo hunanynysu gan POD neu o ganlyniad i achos yn yr ysgol h.y. nid drwy ddewis rhieni, neu ysgolion sy'n dewis cau'n gynnar ar gyfer y Nadolig
Mae'r plentyn yn mynychu ysgol neu leoliad gofal plant hyd at a chan gynnwys Blwyddyn 8 (neu hyd at 25 oed os oes gan y dysgwr anghenion lluosog a chymhleth)



Dylid cyfeirio cwsmeriaid at y cais ar-lein​ neu'r Llinell Gyngor ar 029 2087 1071 o ddydd Llun 14 Rhagfyr.



A ddylai fy mhlentyn fynd i’r ysgol os oes ganddo unrhyw symptomau COVID-19, neu os yw’n byw gyda rhywun sydd â symptomau COVID-19? 

Ni ddylai disgyblion, dan unrhyw amgylchiadau, fynd i’r ysgol/lleoliad os ydynt yn:
  • teimlo'n sâl, ag unrhyw un o'r tri symptom COVID-19 a nodwyd (peswch parhaus newydd, tymheredd uchel neu golli blas neu arogl) neu eu bod wedi profi'n bositif am COVID-19 yn y 14 diwrnod diwethaf
  • byw mewn cartref gyda rhywun sy’n dangos symptomau COVID-19 neu sydd wedi cael canlyniad prawf COVID-19 positif yn ystod y 14 diwrnod diwethaf.


Ffoniwch yr ysgol i ddweud os yw eich plentyn neu aelod o'r teulu yn sâl.

Beth ddylwn ei wneud os bydd fy mhlentyn yn datblygu unrhyw un o'r symptomau hyn? 

Os bydd eich plentyn yn datblygu unrhyw un o'r symptomau hyn, hyd yn oed os yw'n ysgafn, mae angen i chi:

  • Archebwch brawf ar-lein​​​​​​​​D​olen allanol yn agor mewn ffenest newydd iddynt neu drwy ffonio 119
  • Rhowch wybod i’ch ysgol ei fod yn teimlo'n anhwylus gyda symptomau COVID-19 a'ch bod wedi gofyn am brawf
  • Dylai eich plentyn barhau i hunanynysu
  • Dylai pawb arall sydd ar yr aelwyd ynysu am 10 diwrnod o'r adeg y datblygodd eich plentyn symptomau
  • Peidiwch ag ymweld â meddygfa, fferyllfa nac ysbyty ond os bydd angen cyngor meddygol arnoch ffoniwch y GIG ar 111 neu ffoniwch eich meddyg teulu; os bydd argyfwng meddygol ffoniwch 999
  • Os bydd angen cyngor meddygol arnoch ar gyfer symptomau COVID-19 neu am reswm arall, dywedwch wrth y gweithiwr gofal iechyd bod eich plentyn yn gyswllt i achos o COVID-19 a'i fod yn hunanynysu
  • Dilynwch y cyngor a roddir pan fydd eich plentyn yn cael canlyniadau ei brawf










Gall y gwiriwr symptomau COVID-19 ar-lein​​​​​​​​D​olen allanol yn agor mewn ffenest newydd ddweud wrthych a oes angen help meddygol arnoch a'ch cynghori ynglŷn â beth i’w wneud.

​​

A all plant fynd i'r ysgol os oes gan riant neu frawd neu chwaer, neu unrhyw un arall yn ei dŷ symptomau COVID-19?​​ 

Na. Os bydd plentyn/rhiant/aelod o'r cartref yn datblygu symptomau COVID-19,  dylai'r aelwyd gyfan hunanynysu ar unwaith, a threfnu prawf i'r unigolyn sydd â'r symptomau. 

Oes angen i blentyn sydd wedi bod mewn cysylltiad â rhywun sydd wedi cael prawf Covid-19 positif archebu prawf?

Mae'r gwasanaeth POD ar hyn o bryd yn profi pawb a nodwyd fel cyswllt agos â rhywun sydd wedi cael prawf coronafeirws positif (nid yw hyn yn berthnasol ar hyn o bryd i ddisgyblion sy'n mynychu ysgolion Cyngor Caerdydd oni bai y ceir cyfarwyddyd gan Iechyd Cyhoeddus Cymru). 

Pan fydd pobl yn cael eu hadnabod fel cyswllt gan POD, bydd y tîm yn cysylltu â nhw ac yn eu cynghori i hunanynysu ac i archebu prawf. 

Bydd hyn yn ein helpu i adnabod mwy o bobl sydd â COVID-19 a'u cysylltiadau agos. Bydd gwneud hynny'n golygu y gallwn dorri cadwyni trosglwyddo ac atal y feirws rhag lledaenu.  

Os cysylltir â rhywun gan POD, nid yw cymryd prawf yn ddewis amgen i hunanynysu.   Os ydynt wedi'u nodi fel cyswllt agos, rhaid iddynt barhau i gwblhau'r cyfnod hunanynysu deng niwrnod. 

Os derbynnir prawf negyddol, nid yw hyn yn golygu y gallant ddychwelyd i'r gwaith neu'r ysgol ‘chwaith.  Rhaid dilyn y cyfnod hunanynysu deng niwrnod o hyd. 



Beth yw ystyr 'cysylltiad'? 

  • cysylltiad wyneb yn wyneb â rhywun llai nag 1 metr i ffwrdd (gan gynnwys pan fyddwch yn gwisgo gorchudd wyneb neu fasg wyneb) 
  • treulio mwy na 15 munud o fewn 2 fetr i rywun 
  • teithio mewn car gyda rhywun (hyd yn oed ar daith fer)






Sut mae Profi, Olrhain, Diogelu (POD) yn helpu ysgolion i weithredu’n ddiogel?  


Mae Profi, Olrhain, Diogelu (POD) yn nodi’r dull o fynd i’r afael â’r coronafeirws: profi pobl sydd â symptomau yn y gymuned, olrhain y rhai sydd wedi dod i gysylltiad agos â phobl sydd wedi profi’n bositif am y coronafeirws a diogelu teuluoedd, ffrindiau a’r gymuned trwy hunanynysu.

Bydd ysgolion yn atgyfnerthu’r negeseuon hyn ac, yn benodol, yn atgoffa’r holl rai sy’n dangos symptomau i hunanynysu a threfnu prawf.  Dylai’r rhai sy’n byw gyda rhywun sy’n dangos symptomau hunanynysu hefyd.

Gellir dod o hyd i ragor o wybodaeth a chwestiynau ac atebion am Brofi, Olrhain, Diogelu (POD) ar wefan Llywodraeth Cymru ac yn y Canllaw ar Brofi, Olrhain, Diogelu

Beth os yw disgybl neu athro yn dangos symptomau? 

Os bydd disgybl neu athro o ysgol yng Nghaerdydd yn dangos symptomau pan fydd yn yr ysgol, bydd modd iddo fynd i ganolfan brofi leol. Bydd angen i’w ysgol/pennaeth ei atgyfeirio a bydd Iechyd Cyhoeddus Cymru yn cysylltu â’r unigolyn i gynnig apwyntiad ar gyfer prawf mewn canolfan brofi naill ai yn yr Eglwys Newydd, Sblot neu Grangetown.

Dylai’r gwasanaeth hwn ond gael ei ddefnyddio ar gyfer staff neu ddisgyblion symptomatig, os ydynt yn dangos un neu fwy o'r symptomau canlynol:

  • tymheredd uchel: mae hyn yn golygu eich bod yn teimlo'n boeth wrth gyffwrdd â’ch brest neu'ch cefn (nid oes angen i chi fesur eich tymheredd)
  • peswch newydd, parhaus: mae hyn yn golygu pesychu llawer am fwy nag awr, neu dri neu fwy o byliau pesychu mewn 24 awr (os oes gennych beswch fel arfer, gall fod yn waeth na’r arfer)
  • colled neu newid i’ch arogl neu flas: mae hyn yn golygu eich bod wedi sylwi na allwch arogli na blasu unrhyw beth, neu mae pethau'n arogli neu'n blasu'n wahanol i’r arfer
  • Sylwer: gan ein bod yn dysgu mwy am symptomau, yn enwedig mewn plant, byddwn yn diweddaru ysgolion os bydd hyn yn newid

Os yw mwy nag un person ar yr aelwyd yn symptomatig yna byddwn yn profi pob plentyn/athro ysgol symptomatig ar yr aelwyd. Dylai unrhyw un arall sy'n symptomatig hunanynysu a cheisio profion drwy'r porth cenedlaethol oni bai bod Gwasanaeth Tracio, Olrhain, Diogelu Caerdydd a'r Fro yn cynghori fel arall.

Yr ysgol/pennaeth ddylai atgyfeirio i’r awdurdod lleol perthnasol ac nid y disgybl neu’r rhieni’n uniongyrchol. 

Archebu prawf COVID-19 os nad ydych yn ddisgybl neu'n athro:

Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru yn cynghori'r canlynol: 
  • Dim ond pobl sydd â symptomau (peswch parhaus newydd, tymheredd uchel, neu golli/newid mewn blas neu arogl) ddylai gael  prawf.
  • Gellir trefnu prawf COVID-19 drwy'r Porthol, neu drwy ffonio 119.
  • Mae profion wyneb yn wyneb ar gael, neu maent ar gael ar ffurf pecyn profi cartref sy’n cael ei anfon i’ch cartref a’i gasglu oddi yno.  Swab gwddf neu swab gwddf a thrwyn ar y cyd yw’r prawf. 
  • Mae rhai pobl yn cael anawsterau cael profion. Efallai y bydd eich tîm POD yn gallu helpu os ydych yn cael problemau.

Beth sy'n digwydd os oes achos positif o COVID-19 yn yr ysgol?


Pan nodir bod rhywun sy’n mynychu lleoliad addysgol neu ofal plant (staff neu ddisgybl) wedi cael prawf COVID-19 positif, cysylltir â’r unigolyn hwnnw (neu'r rhiant) i asesu a oedd yn mynychu'r ysgol pan oedd yn heintus ac a oes angen olrhain mwy o gysylltiadau yn yr ysgol. 

Os yw unrhyw aelod o staff neu blentyn yn yr ysgol wedi bod mewn cysylltiad â'r unigolyn hwnnw, bydd angen iddo hunanynysu am 10 diwrnod  a bydd y tîm Profi, Olrhain, Diogelu (POD) neu’r Adran   Addysg leol yn cysylltu ag ef. 

Os nad yw aelod o staff neu blentyn o'r ysgol wedi bod mewn cysylltiad â'r achos hwnnw, ni fydd angen iddo hunanynysu.

Beth mae'n ei olygu os gofynnir i'm plentyn hunanynysu?


Os cadarnheir bod gan rywun yn yr ysgol Covid-19 a bod eich plentyn wedi bod mewn cysylltiad â'r unigolyn hwnnw, efallai y bydd y tîm Profi, Olrhain, Diogelu (POD) neu'r Adran Addysg yn gofyn iddo hunanynysu. 

Bydd hyn yn lleihau lledaeniad posibl COVID-19 o'r cysylltiadau hynny i’w teuluoedd, eu ffrindiau a’r gymuned ehangach.

Yn unol â’r cyngor ar hunanynysu, rhaid i'ch plentyn aros gartref, ni all fynd allan i wneud ymarfer corff, ymweld â siopau, teulu neu ffrindiau, nac i fannau cyhoeddus eraill. Peidiwch â gwahodd pobl i'ch tŷ.  Ceir rhagor o wybodaeth am hunanynysu yma.​​​​​​​​D​olen allanol yn agor mewn ffenest newydd

Os bydd eich plentyn yn aros yn iach, yna nid oes angen i aelodau eraill yr aelwyd ynysu a gallant barhau â'u gweithgareddau arferol. Os yw eich plentyn yn dal yn iach ar ôl hunanynysu am 10 diwrnod, gall ddychwelyd i’r ysgol a’i weithgareddau arferol eraill.

Dan ba amgylchiadau mae angen hunanynysu? 

Rhaid i unrhyw un sydd â symptomau COVID-19, ac unrhyw un sy'n byw gyda’r person hwnnw,  hunanynysu, hyd yn oed os yw'r symptomau'n ysgafn. Rhaid i chi hefyd hunanynysu os ydych wedi cael eich nodi’n gysylltiad agos â rhywun sydd wedi cael prawf positif ar gyfer y feirws. 

Rhaid i chi beidio â mynd i'r ysgol, y feithrinfa, lleoliadau gofal plant eraill, y gwaith, neu  leoedd fel meddygfeydd teulu, fferyllfeydd neu ysbytai.

Rhaid i unrhyw un sydd â symptomau hunanynysu am 10 diwrnod o'r adeg y  dechreuodd ei symptomau. Gall ddychwelyd i'r ysgol neu’r gwaith ar ôl 10 diwrnod os yw’n ddigon iach i wneud hynny.
 
Rhaid i unrhyw un yn yr aelwyd nad oes ganddo symptomau hunanynysu am 10 diwrnod o'r adeg y dechreuodd y person cyntaf yn y cartref gael symptomau.

Nid yw derbyn canlyniad prawf negyddol pan ydych wedi bod mewn cysylltiad ag achos yn byrhau'r cyfnod ynysu - bydd angen i chi ynysu am 10 diwrnod o hyd os ydych wedi’ch cadarnhau fel rhywun sydd wedi bod mewn cysylltiad ag achos positif. 

Os yw rhiant yn credu bod gan ei blentyn symptomau OND yn dewis peidio â'i brofi rhaid i bob aelod o'r cartref hunanynysu am 10 diwrnod o ddyddiad dechrau'r symptomau.

Os cewch ganlyniad prawf positif, bydd y Tîm POD yn cysylltu â chi.

Os yw’r unigolyn sydd â symptomau yn cael canlyniad prawf negyddol, ni fydd angen i unrhyw un hunanynysu mwyach, gall plant ddychwelyd i'r ysgol a gall rhieni ddychwelyd
 i’r gwaith os ydynt yn ddigon iach a chyn belled nad oes neb arall yn yr aelwyd wedi datblygu symptomau.

Er mwyn lleihau'r risg o COVID-19 yn lledaenu, mae pethau y gall pawb yn eich teulu eu gwneud i helpu.

Mae’r rhain yn cynnwys:
  • golchi eich dwylo gyda sebon a dŵr yn aml – gan wneud hyn am o leiaf 20 eiliad 
  • defnyddio jel diheintio’r dwylo os nad oes sebon a dŵr ar gael
  • golchi dwylo cyn gynted ag y byddwch yn cyrraedd adref
  • gorchuddio eich ceg a'ch trwyn â hances neu eich llawes (nid eu dwylo) pan yn peswch neu'n tisian
  • Rhoi hancesi papur yn y bin ar unwaith a golchi eich dwylo wedyn


Cadwch lygad am symptomau COVID-19 yn eich plentyn, sef:  

  • Peswch newydd neu barhaus
  • Tymheredd uchel 
  • Unrhyw golled neu newid i'r synnwyr o arogl neu flas


Os bydd eich plentyn yn datblygu unrhyw un o'r symptomau hyn, hyd yn oed os yw'n ysgafn, mae angen i chi:


  • Archebwch brawf ar-lein​​​​​​​D​olen allanol yn agor mewn ffenest newydd​​​​​​​​​​​​​​​​​ iddynt neu drwy ffonio 119
  • Rhowch wybod i’ch ysgol ei fod yn teimlo'n anhwylus gyda symptomau COVID-19 a'ch bod wedi gofyn am brawf
  • Dylai eich plentyn barhau i hunanynysu
  • Dylai pawb arall sydd ar yr aelwyd ynysu am 10 diwrnod o'r adeg y datblygodd eich plentyn symptomau
  • Peidiwch ag ymweld â meddygfa, fferyllfa nac ysbyty ond os bydd angen cyngor meddygol arnoch ffoniwch y GIG ar 111 neu ffoniwch eich meddyg teulu; os bydd argyfwng meddygol ffoniwch 999
  • Os bydd angen cyngor meddygol arnoch ar gyfer symptomau COVID-19 neu am reswm arall, dywedwch wrth y gweithiwr gofal iechyd bod eich plentyn yn gyswllt i achos o COVID-19 a'i fod yn hunanynysu
  • Dilynwch y cyngor a roddir pan fydd eich plentyn yn cael canlyniadau ei brawf



Beth sy'n digwydd os bydd rhywun yn dangos symptomau COVID-19 yn yr ysgol?


Os bydd dysgwr yn dangos symptomau yn yr ysgol, bydd yn cael ei gadw ar wahân mewn ystafell ynysu a bydd rhieni'n cael eu galw ar unwaith i ddod i'w gasglu. 

Bydd Cyfarpar Diogelu Personol ar gael i staff sy'n goruchwylio dysgwyr sy'n sâl.

Bydd unrhyw aelod o staff sy'n arddangos symptomau yn gadael safle'r ysgol ar unwaith ac yn trefnu prawf. 

Dylai unrhyw un sy'n arddangos symptomau aros gartref am 10 diwrnod gwaith (*gallai hyn newid yn dibynnu ar y cyngor diweddaraf gan Iechyd Cyhoeddus Cymru a Llywodraeth Cymru) o ddechrau’r symptomau. 

Dylid trefnu iddo gael prawf ar unwaith i ganfod a yw’n achos positif a dylai aros gartref hyd nes y caiff y canlyniadau eu cadarnhau. Os bydd plentyn neu aelod o staff yn datblygu symptomau tra bydd yn yr ysgol, bydd ei ysgol yn ei atgyfeirio i gael prawf blaenoriaeth.  

Bydd Profi, Olrhain, Diogelu (POD) yn ymyrryd os caiff dysgwr brawf COVID-19 positif.  

Dylai unrhyw un sy'n byw gyda rhywun sy'n dangos symptomau ond sy'n dal i fod yn iach, neu sydd wedi cael prawf positif, aros gartref am 10 diwrnod o'r diwrnod y daeth y person cyntaf yn sâl.

Beth sy'n digwydd os oes achosion mewn ysgol?


Os ceir sawl achos o COVID-19 mewn ysgol, bydd arbenigwyr o bob rhan o’r GIG a llywodraeth leol yn gweithio gyda’i gilydd i atal trosglwyddo parhaus o fewn yr ysgol.  

Bydd hyn yn cynnwys nodi’r rhai sydd wedi dod i gysylltiad â rhywun heintus, unrhyw blentyn neu aelod o staff sydd mewn perygl uwch, a rhoi cyngor wedi’i deilwra ar reoli heintiau. 

Rhoddir cyngor sy’n seiliedig ar asesiad o bob sefyllfa unigol i gefnogi’r ysgol wrth atal rhagor o ledaenu.

Bydd yr ysgol yn rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf am y sefyllfa i rieni a gofalwyr.

​Mae Llywodraeth Cymru wedi diweddaru ei chanllawiau gweithredol i ysgolion i gefnogi presenoldeb cyfyngedig o 22 Chwefror. Mae’r rhain yn nodi sut y gall ysgolion a darparwyr eraill wneud eu safleoedd yn ddiogel i staff a dysgwyr yn ystod presenoldeb cyfyngedig.

A oes mesurau newydd mewn ymateb i straeniau newydd o'r feirws?
Bydd y mesurau rheoli presennol y mae ysgolion a lleoliadau wedi dod yn gyfarwydd â hwy yn parhau i fod ar waith, a pharhau i fod yn bwysig o ran lleihau trosglwyddo.

Mae hyn yn cynnwys: 
  • Dwylo, wyneb, cadw gofod yw'r mesurau pwysicaf o hyd i atal heintiau.
  • Amseroedd dechrau a gorffen fesul cam 
  • Mae profion ddwywaith yr wythnos bellach ar gael i'r holl staff addysgu a staff nad ydynt yn addysgu ym mhob ysgol a choleg. Mae'r Cyngor hefyd yn gweithio gyda Llywodraeth Cymru i sefydlu ffyrdd o gyflenwi profion i yrwyr cludiant ysgol a choleg, athrawon cyflenwi a staff peripatetig sy'n gweithio ar draws gwahanol ysgolion
  • Bydd profion ddwywaith yr wythnos hefyd ar gael i ddysgwyr blwyddyn 10 ac uwch mewn ysgolion a cholegau.
  • Mewn ysgolion uwchradd a cholegau dylid gwisgo gorchuddion wyneb ym mhob ardal gymunedol ac yn yr ystafell ddosbarth lle nad yw'n bosibl cadw pellter cymdeithasol.
  • Erbyn hyn mae staff sydd â'r rôl o ddarparu gofal personol iawn i rai o'n plant mwyaf agored i niwed ag anghenion meddygol cymhleth wedi cael cynnig eu brechiad cyntaf.
  • Cynhaliwyd asesiadau risg wedi'u diweddaru ym mhob ysgol  gyda Thîm Iechyd a Diogelwch pwrpasol i benderfynu sut y gall weithredu'n ddiogel. Mae hyn yn cynnwys prosesau adeilad a hylendid diwygiedig a mesurau cadw pellter cymdeithasol/corfforol lle bo’n berthnasol.
 
Bydd ysgolion yn parhau i ymgysylltu â'r Strategaeth POD​​​​​​​​D​olen allanol yn agor mewn ffenest newydd a rheoli achosion a gadarnhawyd o COVID-19 ymhlith cymuned yr ysgol, sy'n cynnwys unrhyw achosion drwy ddilyn cyngor y tîm diogelu iechyd lleol.

Mae gwybodaeth Llywodraeth Cymru yn nodi bod y mesurau hyn yn parhau i fod yn briodol, er gwaethaf amrywiolion newydd o'r feirws. 

Bydd yr Awdurdod Lleol yn parhau i adolygu mesurau rheoli yn rheolaidd, yn unol â chanllawiau Llywodraeth Cymru.

Dywed y Prif Swyddog Meddygol fod “mesurau lliniaru effeithiol yn bwysicach nag erioed gydag amrywiolyn mwy trosglwyddadwy ac y dylid parhau a chryfhau'r rhain lle y bo'n bosibl.”
Mae'r mesurau lliniaru hyn yn cynnwys lleihau'r niferoedd sy'n cymysgu ar unrhyw un adeg ac mewn unrhyw le; cynnal grwpiau cyswllt diogel; ymbellhau cymdeithasol gofalus; hylendid dwylo a'r defnydd o orchuddion wyneb fel y nodir yn y canllawiau."

A fydd angen i ddisgyblion ffurfio ‘swigod' o hyd pan ddychwelant?​


Bydd, pan fydd disgyblion yn dychwelyd dylid eu cadw mewn swigod mor fach ag sy'n ymarferol bosibl.

Mae hyn yn galluogi olrhain cysylltiadau'n briodol yn ogystal â lleihau grwpiau cyswllt os bydd achos positif. 

Lle y bo'n bosibl, ni ddylai disgyblion gymysgu ar draws swigod a dylent fynychu un lleoliad yn unig. 

Bydd parhau i ddefnyddio amseroedd dechrau, egwyl, cinio a gorffen am yn ail yn galluogi ysgolion i leihau unrhyw gymysgu rhwng swigod ac fe'u hanogir fel mesurau lliniaru effeithiol.

Rydym yn cydnabod y bydd dysgwyr mewn ysgolion uwchradd, yn enwedig dysgwyr hŷn, yn symud rhwng grwpiau cyswllt.  Dylid rhoi trefniadau ar waith i alluogi dysgwyr i gadw pellter cymdeithasol oddi wrth ei gilydd yn ogystal ag aelodau staff lle bynnag y bo modd, ochr yn ochr â mesurau rheoli eraill. 

A fydd yr ysgol yn cael ei glanhau'n rheolaidd? 


Bydd. Bydd ysgolion yn cael eu glanhau’n drylwyr a bydd trefniadau glanhau manylach yn digwydd yn ystod y dydd. Mae hyn yn cynnwys arwynebau cyswllt llaw, gan gynnwys rheiliau llaw, dolenni drysau, padiau gwthio, tapiau, dolenni fflysio toiledau ac ati. 

Mae asesiadau risg unigol wedi nodi ardaloedd a ddefnyddir yn aml drwy gydol y dydd y dylid eu glanhau'n amlach ac mae pob ysgol wedi cael cyngor penodol ar lanhau a diheintio.  

Pan fydd ystafelloedd yn cael eu defnyddio gan fwy nag un grŵp, bydd byrddau a chadeiriau yn cael eu glanhau rhwng sesiynau.

A fydd adnoddau dysgwyr, cyfarpar dosbarth a theganau sy’n cael eu rhannu’n cael eu glanhau'n rheolaidd?


Bydd ysgolion yn adolygu'r adnoddau maent yn eu darparu i staff a dysgwyr er mwyn lleihau'r angen am lanhau ac i leihau'r risg o groeshalogi.

Bydd ysgolion yn gyfrifol am sicrhau bod yr eitemau a ddefnyddir yn cael eu glanhau yn ôl yr angen yn unol â'r canllawiau iechyd a diogelwch.

Lle y bo'n bosibl, darperir eu hadnoddau eu hunain i'r dysgwyr, e.e. pennau, pensiliau ac ati er mwyn lleihau'r risg o groeshalogi.

Lle rhennir adnoddau, byddant yn cael eu glanhau bob tro ar ôl eu defnyddio lle bo hynny'n ymarferol.


A fydd golchi dwylo a diheintydd dwylo yn cael eu cynnig at ddefnydd y plant?

Bydd. Bydd golchi dwylo'n rheolaidd yn dod yn rhan o drefn yr ysgol ac yn gam cyntaf i bob disgybl ar ddechrau pob diwrnod, a thrwy gydol y diwrnod ar ôl hynny. 

Ystyrir mai golchi dwylo yw'r modd mwyaf effeithiol o amddiffyn, ond lle nad yw hyn yn ymarferol, darperir diheintydd dwylo. 

Mae gorsafoedd diheintio dwylo wedi cael eu gosod mewn mannau allweddol yn yr ysgol, gan gynnwys mynedfeydd i'r ysgol ac yn agos at doiledau.

Bydd disgyblion yn cael eu hannog i 'Ei Ddal, Ei Daflu, Ei Ddifa' ac i lanhau dwylo wedyn. 

Bydd ysgolion yn sicrhau bod cymorth ar gael i ddysgwyr sy'n ei chael yn anodd glanhau eu dwylo ar eu pennau eu hunain.

Beth yw’r gwahaniaeth rhwng Ymbellhau Cymdeithasol a Chadw Pellter Corfforol? 

Ymbellhau cymdeithasol yw'r term a ddefnyddir mewn perthynas â dysgwyr yn cadw pellter cymdeithasol diogel. Mae Cadw Pellter Corfforol yn ofyniad yn unol â Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Cymru) 2020 sy’n gofyn i weithleoedd (gan gynnwys ysgolion a lleoliadau blynyddoedd cynnar), gymryd "pob cam rhesymol" i sicrhau y cedwir pellter o 2 fetr rhwng unrhyw bersonau mewn man gwaith.

A fydd mesurau Ymbellhau Cymdeithasol yn parhau mewn Ysgolion Cynradd?

I blant, bydd y ffocws ar gadw dysgwyr mewn grwpiau/swigod cyson lle bynnag y bo'n ymarferol bosibl.

Mae’n bosibl y byddant yn cael amserau egwyl fesul grŵp a’u hardal eu hunain ar gyfer dysgu a chyfnodau chwarae. Bydd hyn yn ei gwneud yn haws ac yn gyflymach, os digwydd achos positif, i nodi’r rhai y mae angen iddynt hunanynysu o bosibl ac i gadw’r nifer honno mor isel â phosibl. 

Mae’n bosibl y cedwir marciau llawr mewn mannau cymunedol o amgylch yr ysgol i ddangos i ddisgyblion pa mor bell mae angen iddynt sefyll oddi wrth ei gilydd. Bydd ysgolion yn parhau i ddefnyddio ardaloedd awyr agored lle y bo'n bosibl, annog systemau awyru a gall rhai roi system unffordd ar waith. 

A fydd mesurau Ymbellhau Cymdeithasol yn parhau mewn Ysgolion Uwchradd?

Bydd ysgolion yn gwneud popeth posibl i leihau cysylltiadau o fewn eu lleoliadau eu hunain drwy roi mesurau synhwyrol a chymesur ar waith.

Bydd disgyblion mewn 'Grwpiau cyson' y gallai fod angen iddynt fod yn grŵp blwyddyn cyfan, er mwyn cyfyngu ar ryngweithiadau cymdeithasol corfforol. 

Bydd hyn yn ei gwneud yn haws ac yn gyflymach i nodi’r rhai y mae angen iddynt hunanynysu o bosibl ac i gadw’r nifer honno mor isel â phosibl os bydd achos positif. 

Mae’n bosibl y cedwir marciau llawr mewn mannau cymunedol o amgylch yr ysgol i ddangos i ddisgyblion pa mor bell mae angen iddynt sefyll oddi wrth ei gilydd. Bydd ysgolion yn parhau i ddefnyddio ardaloedd awyr agored lle y bo'n bosibl, annog systemau awyru a gall rhai roi system unffordd ar waith. 

Bydd sgriniau Perspex yn cael eu lleoli yn y mannau cyswllt wyneb yn wyneb er mwyn amddiffyn plant a staff.

Sut caiff mesurau ymbellhau cymdeithasol eu rheoli wrth ollwng a chasglu disgyblion?


Bydd eich ysgol yn rhoi cyngor ar y trefniadau ar gyfer gollwng a chasglu plant o'r ysgol.

Bydd ysgolion yn parhau i drefnu bod disgyblion yn cyrraedd a gadael ar adegau gwahanol lle bo modd.

Bydd cyfres o gynlluniau traffig ar waith mewn rhai ysgolion er mwyn sicrhau diogelwch plant a theuluoedd wrth ollwng a chasglu. Mae hyn yn cynnwys cau ffyrdd, systemau unffordd a lledu palmentydd. 

Ar 23 Tachwedd 2020 fe ddiweddarodd Llywodraeth Cymru ei chanllawiau gweithredol ar ddefnyddio gorchuddion wyneb mewn ysgolion a cholegau.

Mae'r canllawiau nawr yn nodi y dylid gwisgo gorchuddion wyneb:
  • ym mhob ardal y tu allan i'r ystafell ddosbarth gan staff a dysgwyr mewn ysgolion uwchradd a cholegau​, a lle na ellir cadw pellter cymdeithasol
  • ar drafnidiaeth benodedig i'r ysgol a'r coleg i ddysgwyr ym mlwyddyn 7 ac i fyny
  • gan ymwelwyr â phob ysgol a choleg, gan gynnwys rhieni a gofalwyr sy'n gollwng ac yn casglu plant

Bydd Cyngor Caerdydd yn rhoi dau orchudd wyneb amldro i bob disgybl ysgol uwchradd.

Ni argymhellir ar hyn o bryd fod plant oedran cynradd yn gwisgo gorchuddion wyneb. Bydd hyn yn cael ei adolygu'n barhaus yn unol â chanllawiau'r Llywodraeth, gan ystyried unrhyw gynnydd yn y gyfradd heintio neu nifer yr achosion yn y ddinas. 

Gallwch ddarllen mwy am ddiweddariad Llywodraeth Cymru yma.​​​​​​​​D​olen allanol yn agor mewn ffenest newydd


Gwybodaeth am wisgo gorchuddion wyneb i ddisgyblion ysgol uwchradd prif ffrwd 


Isod ceir cyfres o bethau y dylech eu gwneud a phethau na ddylech eu gwneud wrth wisgo gorchuddion wyneb.


Dylech wneud hyn

  • Golchwch eich dwylo cyn cyffwrdd â'r gorchudd wyneb 
  • Archwiliwch y gorchudd wyneb am ddifrod neu fudreddi 
  • Addaswch y gorchudd i'r wyneb heb adael bylchau ar yr ochrau 
  • Gorchuddiwch eich ceg, eich trwyn a’ch gên  
  • Peidiwch â chyffwrdd â'r gorchudd wyneb 
  • Golchwch eich dwylo cyn tynnu'r gorchudd wyneb 
  • Tynnwch y gorchudd wyneb gan ddefnyddio’r strapiau y tu ôl i'r clustiau neu'r pen
  • Tynnwch y gorchudd wyneb oddi ar eich wyneb 
  • Storiwch y gorchudd wyneb mewn bag plastig glân, wedi'i ail-selio, os nad yw'n fudr neu'n wlyb a’ch bod yn bwriadu ei ail-ddefnyddio
  • Tynnwch y gorchudd wyneb o'r bag gan afael yn y strapiau.
  • Golchwch y gorchudd wyneb mewn sebon neu lanedydd, yn ddelfrydol gyda dŵr poeth, o leiaf unwaith y dydd 
  • Glanhewch eich dwylo ar ôl tynnu'r gorchudd wyneb


Ni ddylech wneud hyn

  • Peidiwch â defnyddio gorchudd wyneb sy'n edrych fel ei fod wedi'i ddifrodi
  • Peidiwch â gwisgo gorchudd wyneb llac (bydd clymu cwlwm ar ddiwedd y dolennau clust yn tynhau'r ffit)  
  • Peidiwch â gwisgo'r masg wyneb o dan y trwyn
  • Peidiwch â thynnu'r gorchudd wyneb os oes pobl o fewn 2 fetr 
  • Peidiwch â defnyddio gorchudd wyneb sy'n anodd anadlu drwyddo 
  • Peidiwch â gwisgo gorchudd wyneb brwnt na gwlyb 
  • Peidiwch â rhannu eich masg gydag eraill


A fydd staff yn gwisgo gorchuddion wyneb?

Bydd disgwyl i staff mewn ysgolion uwchradd a cholegau wisgo gorchuddion wyneb ym mhob ardal y tu allan i'r ystafell ddosbarth ac ar drafnidiaeth ysgol.

​Beth os yw fy mhlentyn i neu rywun yn ein teulu yn hunan-warchod?


Ar 23 Rhagfyr, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru gyngor wedi'i ddiweddaru i'r bobl hynny y gofynnwyd iddynt hunan-warchod yn wreiddiol. 

Y canllawiau diweddaraf hyn yw cefnogi'r rhai sy'n eithriadol o agored i niwed yn glinigol i amddiffyn eu hunain rhag dod i gysylltiad â’r coronafeirws gan fod Cymru bellach ar rybudd lefel 4.​​​​​​​​D​olen allanol yn agor mewn ffenest newydd 

Ar gyfer plant a phobl ifanc y gofynnwyd iddynt hunan-warchod yn wreiddiol, dywed Llywodraeth Cymru:

"Wrth i'n gwybodaeth am COVID-19 dyfu, rydym bellach yn gwybod mai ychydig iawn o blant a phobl ifanc sy’n wynebu’r risg uchaf o salwch difrifol oherwydd y feirws. Felly, mae meddygon wedi bod yn adolygu'r holl blant a phobl ifanc y nodwyd eu bod yn agored iawn i niwed yn glinigol i ddechrau, i gadarnhau a ydynt yn dal i gael eu hystyried yn rhai sy'n wynebu'r risg uchaf.

"Os ydych eisoes wedi trafod hyn gyda meddyg eich plentyn a'i fod wedi cadarnhau bod eich plentyn yn dal i gael ei ystyried yn glinigol eithriadol o agored i niwed, ni ddylai eich plentyn fynychu'r ysgol.

"Dylai plant a phobl ifanc ar yr aelwyd nad ydynt yn eithriadol o agored i niwed yn glinigol barhau i fynychu'r ysgol. Dylai plant a phobl ifanc y mae eu rhieni neu ofalwyr yn eithriadol o agored i niwed yn glinigol hefyd barhau i fynd i'r ysgol."


Beth sy'n digwydd os byddaf yn dewis peidio ag anfon fy mhlentyn i'r ysgol? A fyddaf yn cael dirwy?

Ers 14 Medi mae’n ofynnol i bob dysgwr fynd i’r ysgol, a dylai pob dysgwr fod wedi dychwelyd oni bai bod ganddo reswm meddygol/iechyd dros beidio neu os mai'r cyngor ar y pryd yw na ddylai fynd i’r ysgol. 

Bydd Llywodraeth Cymru yn monitro'r sefyllfa ac am y tro, mae Llywodraeth Cymru wedi penderfynu na fydd rhieni'n cael dirwy, ond bydd hyn yn cael ei adolygu.

Sut bydd ysgolion yn monitro presenoldeb? 

Mae presenoldeb rheolaidd yn hanfodol er mwyn helpu dysgwyr i ddal i fyny ar addysg a gollwyd, gwneud cynnydd a hyrwyddo eu lles a'u datblygiad ehangach. Rhaid i ddysgwyr o oedran ysgol gorfodol fod yn yr ysgol oni bai bod rheswm statudol yn berthnasol (fel salwch, absenoldeb ac ati). 

Bydd ysgolion yn cefnogi dysgwyr a rhieni sy'n gyndyn neu'n bryderus ynghylch dychwelyd i'r ysgol. 

Bydd ysgolion a lleoliadau yn cadw cofnod o bresenoldeb a dylai teuluoedd ddweud wrth eu hysgol os na fydd eu plentyn yn gallu bod yn bresennol. Bydd hyn yn helpu ysgolion, lleoliadau ac awdurdodau lleol i ddeall a chynllunio ar gyfer unrhyw rwystrau i atal dysgwyr rhag dychwelyd i'r ysgol a nodi unrhyw gymorth arall y gallai fod ei angen.

Rydyn ni’n deulu BAME (pobl dduon ac Asiaidd a lleiafrifoedd ethnig). A yw'n ddiogel anfon ein plant i'r ysgol?

Dyluniwyd Offeryn Asesu Risg Gweithlu COVID-19 Cymru Gyfan Llywodraeth Cymru i helpu i fynd i'r afael â ffactorau risg unigol, waeth beth fo’r ethnigrwydd. 



Ddydd Mercher 20 Ionawr, yn dilyn tarfu pellach ar ddysgu wyneb yn wyneb oherwydd pandemig y coronafeirws, cadarnhaodd Gweinidog Addysg Cymru y bydd dysgwyr yng Nghymru sy'n astudio ar gyfer cyrsiau TGAU, Safon UG a Safon Uwch a gymeradwyir gan Cymwysterau Cymru eleni yn derbyn graddau wedi’u pennu gan eu hysgol neu eu coleg, yn seiliedig ar waith y maent wedi'i gwblhau yn ystod eu cwrs. Ni fydd unrhyw asesiadau nac arholiadau allanol.

Bydd dysgwyr sy'n dilyn cyrsiau TGAU, Safon UG a Safon Uwch a gymeradwyir gan Cymwysterau Cymru yn derbyn cymwysterau wedi’u dyfarnu drwy fodel Gradd a Bennir gan Ganolfan. Mae hyn yn golygu y bydd graddau'n cael eu pennu gan ysgol neu goleg yn seiliedig ar asesiad o waith y dysgwr.

Bydd modd i ysgolion a cholegau ddefnyddio ystod o dystiolaeth i bennu graddau i’w dyfarnu i’w dysgwyr, gan gynnwys asesiadau di-arholiad, ffug arholiadau, a gwaith dosbarth.

Hefyd bydd CBAC yn cynnig cyfres o bapurau blaenorol wedi'u haddasu y gellir eu defnyddio i helpu i asesu’r dysgu o fewn cynlluniau addysgu. Bydd y rhain yn ddeunyddiau asesu dewisol ond bwriedir iddynt roi cymorth ychwanegol i athrawon a darlithwyr.


Ble galla i ddod o hyd i'r wybodaeth ddiweddaraf am drefniadau amgen ar gyfer TGAU, UG a Safon Uwch? 


Mae Cymwysterau Cymru wedi diweddaru eu canllawiau ar drefniadau amgen ar gyfer TGAU, UG a Safon Uwch ar gyfer ysgolion a cholegau.

Mae hyn yn cynnwys gwybodaeth am: 
  • Sut bydd ysgolion yn gwneud yn siŵr bod graddau'n deg ar draws yr ysgol neu'r coleg
  • Sut y dylai ysgolion a cholegau gofnodi eu penderfyniadau ar ba radd i'w dyfarnu dysgwyr ym mhob pwnc yn haf 2021
  • Sut bydd apeliadau'n gweithio
  • Dyddiadau allweddol pan fydd angen i bopeth ddigwydd



Mae Cymwysterau Cymru yn disgwyl cyhoeddi fersiwn derfynol y canllawiau hyn gyda diweddariadau pellach ar ddiwedd tymor y Gwanwyn.

Haf 2021 – Dyddiadau allweddol ar gyfer dysgwyr 


Y broses apelio

Mae Cymwysterau Cymru wedi cadarnhau rhagor o fanylion am y broses apelio fel yr amlinellwyd gan y Gweinidog Addysg ar 20 Ionawr 2021. 

Bydd proses tri cham: 
  • Cam 1 - Erbyn mis Mehefin bydd ysgolion a cholegau yn rhannu graddau dros dro a bennir gan ganolfannau gyda'u dysgwyr. Gall dysgwr ofyn i'w ysgol neu goleg adolygu graddau dros dro a/neu wirio am unrhyw wallau cyn iddynt gael eu cyflwyno i CBAC.  
  • Cam 2 – Ar ôl y diwrnod canlyniadau ym mis Awst, gall dysgwr apelio i CBAC bod y radd y mae ei ysgol neu goleg wedi'i dyfarnu yn afresymol a/neu fod gwall gweithdrefnol wedi'i wneud. 
  • Cam 3 - Ar ôl cwblhau apêl Cam 2, gall dysgwyr ofyn am adolygiad gan y Gwasanaeth Adolygu Gweithdrefnau Arholiadau (EPRS) gan Gymwysterau Cymru i weld a yw CBAC wedi dilyn eu gweithdrefnau'n gywir. 


​A yw’r cwricwlwm wedi dychwelyd i'r arfer? 


Yn gryno, wrth ystyried eu hymagwedd at ddysgu, dylai ysgolion a lleoliadau ystyried y canlynol:
  • Beth yw diben y dysgu?: Dylai'r holl ddysgu fod â diben clir iddo, yn canolbwyntio ar yr hyn sy'n bwysig i ddysgwyr nawr ac yn y tymor hirach. 
  • Sut dylai dysgwyr symud yn eu blaen? Sut ydyn ni’n asesu'r dysgu hwnnw? dylai dysgwyr wneud cynnydd ystyrlon drwy gydol y cyfnod hwn. Dylid cynllunio dysgu i gefnogi cynnydd mewn dyfnder a soffistigeiddrwydd mewn dysgu dros amser. Rydym yn annog defnyddio asesu i helpu dysgwyr i symud i'r camau nesaf yn eu dysgu.




A fydd tripiau ysgol?

Mae canllawiau'n dal i newid, ond mae'r Cyngor yn gweithio gyda phartneriaid i allu cynllunio ymweliadau a theithiau ysgol unwaith eto. Darperir canllawiau cenedlaethol ar gyfer rheoli dysgu yn yr awyr agored, ymweliadau oddi ar y safle a dysgu y tu allan i'r ystafell ddosbarth​​​​​​​​D​olen allanol yn agor mewn ffenest newydd gan y Panel Ymgynghorwyr Addysg Awyr Agored.

A all gwersi cerdd ailgychwyn?  

Gallant.  Mae’r Cyngor wedi bod yn gweithio gydag ysgolion i roi cymorth a sicrwydd y gall y gwasanaeth cerdd ddychwelyd yn ddiogel. 

Pa fesurau sydd ar waith i gynnal diogelwch yn ystod gwersi cerdd?  

Mae canllawiau Iechyd a Diogelwch Covid-19 wedi'u rhoi i bob athro peripatetig mewn ysgolion, yn unol â Chanllawiau Llywodraeth Cymru. Mae mesurau’n cynnwys: 
 
  • Ni ddylai tiwtoriaid fynychu'r ysgol os ydyn nhw neu unrhyw un y maen nhw’n byw gydag ef yn dangos symptomau Coronafeirws.  Dylid dilyn y gweithdrefnau hunanynysu presennol a dylid rhoi gwybod i reolwyr am hyn 
  • Dylai tiwtoriaid olchi eu dwylo neu ddefnyddio hylif diheintio wrth fynd i mewn ac allan o’r ysgol. 
  • Dylai tiwtoriaid gydymffurfio â mesurau ymbellhau cymdeithasol bob amser, a gwisgo mwgwd ym mhob man cymunedol.
  • Bydd tiwtoriaid yn sicrhau bod ystafelloedd addysgu yn cael eu hawyru lle bo modd   
  • Dylai tiwtoriaid osgoi cyffwrdd ag offerynnau disgyblion, yn enwedig genau’r offeryn.  Dylai tiwtoriaid ddefnyddio menig untro a hylif diheintio dwylo os ydynt yn tiwnio offeryn neu os oes angen gosod corsen arno.  Dylid osgoi rhannu offerynnau oni bai eu bod yn addysgu piano/telyn, y dylid eu glanhau rhwng disgyblion. Gofynnir i ddisgyblion ddefnyddio hylif diheintio dwylo cyn canu’r offeryn
  • Dylai disgyblion gael eu copïau eu hunain o'r gerddoriaeth a dod â'u hofferynnau eu hunain i'r wers.
  • Dylai tiwtoriaid lanhau eu hofferynnau a'u hoffer ar ddechrau ac ar ddiwedd pob gwers.
  • Dylid osgoi cyswllt corfforol â disgyblion a chyffwrdd cyn lleied â phosib â cherddoriaeth neu offerynnau sy'n perthyn i ddisgyblion.
  • Dim ond yn unigol neu mewn parau y dylid dysgu disgyblion, gan osgoi cymysgu grwpiau ysgol. 
  • Dylai tiwtoriaid fod yn ymwybodol o asesiad risg yr ysgol a manylion mesurau diogelwch a rheoli ysgolion unigol. 
  • Os yw plentyn yn dangos symptomau Coronafeirws yn ystod y wers, dylid rhoi gwybod i'r ysgol ar unwaith, a dilynir gweithdrefnau'r ysgolion.


A fydd gwasanaethau ysgol yn dal i gael eu cynnal? 

Fel y nodwyd yng nghanllawiau gweithredol Llywodraeth Cymru, "dylid cadw grwpiau cyswllt ar wahân lle bo modd". Golyga hyn y dylai ysgolion osgoi cynnal digwyddiadau lle mae llawer o bobl yn dod ynghyd fel gwasanaethau ysgol neu sesiynau cydaddoli gyda mwy nag un grŵp. 

A fydd gwersi Addysg Gorfforol? 

Bydd, mae Addysg Gorfforol yn bwysig i blant, ond bydd gwersi'n cael eu haddasu i leihau'r risg o ledaenu COVID-19.  Efallai y bydd eich ysgol yn gofyn i ddisgyblion wisgo eu dillad Addysg Gorfforol i'r ysgol ar y diwrnodau perthnasol a bydd eich ysgol yn cyfleu ei chynlluniau i chi'n uniongyrchol.

A fydd disgyblion ysgolion uwchradd yn dal i gael athrawon gwahanol ar gyfer pynciau gwahanol neu a fyddant yn cael un athro am y diwrnod cyfan?

Gall pob athro ac aelod o staff weithio mewn gwahanol ddosbarthiadau a chyda gwahanol grwpiau blwyddyn i sicrhau eu bod yn dilyn amserlen yr ysgol, ond byddant yn dilyn gofynion ymbellhau cymdeithasol. Ysgolion unigol fydd yn gwneud y trefniadau.

A fydd plant yn cael cyfnodau egwyl a sut caiff mesurau ymbellhau cymdeithasol eu rheoli yn ystod yr adegau hyn? 

Bydd disgyblion yn cael egwyl ac amser cinio ond bydd y rhain ar adegau gwahanol i hwyluso mesurau ymbellhau cymdeithasol.

Beth ddylai fy mhlentyn ddod ag ef i’r ysgol? Oes angen ei offer ei hun arno?

Mae canllawiau Llywodraeth Cymru yn nodi y dylai dysgwyr gyfyngu ar faint o offer y daw ag ef i'r ysgol bob dydd, a chadw at yr hyn sy’n hanfodol yn unig.
Bydd ysgolion yn cyfleu eu gofynion eu hunain.

​A fydd prydau ysgol ar gael o ddydd Llun 22 Chwefror?

Ni fydd darpariaeth arlwyo yn yr ysgolion ar gyfer y disgyblion sy’n dychwelyd ar ôl 15 Mawrth. Bydd hyn yn parhau wedi ei atal  tan ddechrau Tymor yr Haf o leiaf.  

Bydd angen i blant ddod â phecyn cinio. 

Bydd eich ysgol yn rhoi gwybod i chi pan fydd arlwyo mewn ysgolion yn ailddechrau.

Beth os yw fy mhlentyn yn cael Prydau Ysgol am Ddim fel arfer?

Ar gyfer plant sy'n gymwys i gael Prydau Ysgol am Ddim, bydd y systemau e-dalebau a Parent Pay yn parhau ar waith hyd nes y daw'r ddarpariaeth arlwyo yn ôl ym mhob ysgol. 

Dylai plant sy'n dychwelyd i'r ysgol ddod â phecyn cinio i'r ysgol.

Bydd Prydau Ysgol am Ddim hefyd ar gael yn ystod y gwyliau ysgol hyd at a chan gynnwys Pasg 2021 a thra bod ysgolion ar gau oherwydd y cyfnod clo.

Ble y gellir gwario talebau archfarchnad? 

Gellir gwario’r talebau erbyn hyn mewn saith archfarchnad wahanol gan gynnwys Aldi, Asda, Iceland, Morrisons, Tesco, Sainbury's a Waitrose ac mae'n rhoi’r hyblygrwydd i rieni a gofalwyr brynu bwyd eu plentyn o archfarchnad o’u dewis. 

Beth os yw fy mhlentyn yn cael Prydau Ysgol am Ddim ond bod angen iddo hunanynysu? 

Os yw disgyblion yn hunanynysu neu os oes angen iddynt aros gartref byddant yn cael Prydau Ysgol am Ddim drwy daleb archfarchnad. 

Bydd Prydau Ysgol am Ddim yn parhau i gael eu darparu yn ystod yr ysgol.

A ddylai dysgwyr sy’n agored i niwed yn feddygol ddychwelyd i'r ysgol pan fydd yn ailagor?

Mae’r Coleg Brenhinol Pediatreg ac Iechyd Plant (RCPCH) wedi adolygu eu canllawiau ar y risgiau i blant sydd ag anghenion iechyd sylfaenol. Mabwysiadwyd eu canllawiau gan bedair gwlad y DU a gellir eu gweld yma.​
 
Mae canllawiau RCPCH yn nodi dau grŵp o blant a phobl ifanc (dan 18 oed) sydd 'yn agored iawn i niwed yn glinigol'. 

Mae Grŵp A yn rhestru cyflyrau sy'n golygu bod plentyn yn agored iawn i niwed yn glinigol. Dylid cynghori plentyn sydd â chyflwr yng ngrŵp A i hunan-warchod, yn unol â chyngor iechyd cyhoeddus y Llywodraeth.

Mae Grŵp B yn rhestru cyflyrau sy'n gofyn am drafodaeth rhwng y clinigydd a'r plentyn a'i deulu/gofalwr i weld a yw'n agored iawn i niwed yn glinigol ar sail pob achos unigol. Dylai plentyn yng Ngrŵp B drafod â'i dîm clinigol i bennu a ddylid ei gynghori i hunan-warchod, yn unol â chyngor iechyd cyhoeddus y Llywodraeth, ar ôl cydbwyso’r risgiau. Ni fydd angen i bob plentyn a pherson ifanc sydd â chyflyrau a restrir yng Ngrŵp B wneud hyn. Os, yn dilyn y drafodaeth, y caiff ei gynghori i beidio â hunan-warchod, dylai'r plentyn ddilyn trefniadau ymbellhau cymdeithasol llym.

Mae'r RCPCH wedi argymell y dylai gweithwyr meddygol proffesiynol weld plant a phobl ifanc â chyflyrau grŵp A neu B cyn mis Medi a dylid penderfynu a ddylid ystyried y plentyn yn 'agored iawn i niwed yn glinigol', a'i gynghori i hunan-warchod.

Os cynghorir dysgwr i hunan-warchod, bydd ysgolion yn parhau i gynnig cyfleoedd dysgu o bell, ac yn parhau i gysylltu'n rheolaidd â rhieni/gofalwyr.  

Mae gan fy mhlentyn anghenion gofal meddygol neu bersonol.  Ydy ysgolion yn gallu parhau i roi cymorth?

Bydd yr ysgol yn diweddaru'r asesiad risg ar gyfer eich plentyn ac yn trafod hyn â chi.  

Os bydd angen i staff gael cyswllt uniongyrchol â'ch plentyn, bydd hyn yn cael ei drafod â chi’n gyntaf.   Bydd cyngor iechyd a diogelwch yn cael ei ddilyn, gan gynnwys hylendid ychwanegol a’r defnydd o Gyfarpar Diogelu Personol.  

Mae gan fy mhlentyn ddatganiad o Anghenion Addysgol Arbennig: a fydd yn dal yn gallu derbyn cymorth ychwanegol?

Bydd ysgolion yn parhau i roi lefelau priodol o gymorth ychwanegol i ddysgwyr ag ADY. 

Mae gan un neu fwy o'n dysgwyr nam ar eu clyw ac mae angen iddyn nhw weld gwefusau ac ystumiau wyneb pobl pan fyddan nhw'n siarad.  Beth yw'r cyngor o ran masgiau wyneb?

Er mwyn sicrhau nad oes cyfyngiadau ar y cyfathrebu a wneir gyda phlant a phobl ifanc sydd â nam ar eu clyw, caiff feisorau wyneb clir eu gwisgo pan fo angen Cyfarpar Diogelu Personol.
Cludiant o’r Cartref i’r Ysgol

Bydd y disgyblion sy'n dychwelyd i ddarpariaeth wyneb yn wyneb yn yr ysgol ac sy'n gymwys i gael cludiant yn parhau i gael cludiant os ydynt yn mynychu'r ysgol. ​

Bydd angen i'ch ysgol gysylltu â'r Tîm Cludiant o'r Cartref i'r Ysgol gyda manylion disgyblion a fydd yn mynychu er mwyn gallu gwneud y trefniadau angenrheidiol. 

Efallai na fydd cludiant prif ffrwd yn dychwelyd i’w weithrediad llawn tra bod ysgolion yn parhau i fod ar gau i’r mwyafrif o ddisgyblion. Bydd eich ysgol yn rhoi diweddariadau i chi. 

Ystyrir mai Teithio Llesol yw’r ffordd fwyaf diogel ac iach o gyrraedd yr ysgol ac anogir disgyblion i gerdded, mynd ar sgwter neu feic lle y bo’n bosibl.

Cedwir newidiadau i drefn ffyrdd o gwmpas rhai ysgolion er mwyn cefnogi mynediad diogel. 

I’r rhai na allant fynd i’r ysgol heb drafnidiaeth ysgol, bydd eich ysgol yn sôn wrthych am y trefniadau manwl ar gyfer dechrau’r tymor.​​

Beth sy'n digwydd os yw fy mhlentyn fel arfer yn teithio i’r ysgol ar fws?​


Bydd Trafnidiaeth Ysgol Prif Ffrwd yn gweithredu ar adegau arferol a chyda chapasiti arferol o fis Medi ymlaen.

Bydd trafnidiaeth ysgol ar gael gyda mesurau diogelwch ychwanegol ar waith. Bydd y rhain yn cynnwys: 
  • Caiff pob cerbyd ei ystyried yn swigen ar wahân;
  • Bydd disgwyl i bob disgybl eistedd yn yr un sedd ar y ffordd i'r ysgol ac yn ôl; 
  • Rhaid i ddisgyblion beidio â theithio os oes ganddyn nhw neu unrhyw un yn eu cartrefi symptomau COVID-19
  • Bydd diheintydd dwylo ar gael ar bob cerbyd. Rhaid i ddisgyblion ei ddefnyddio wrth fynd ar y cerbyd a’i adael. 
  • Mae gweithredwyr trafnidiaeth wedi rhoi mwy o drefniadau glanhau ar waith a bydd cerbydau'n cael eu glanhau'n drylwyr bob wythnos. Caiff pob arwyneb y cyffyrddir ag ef yn rheolaidd ei lanhau ar ôl pob taith.

Mae'r uchod i gyd yn amodol ar newidiadau yng nghanllawiau Llywodraeth Cymru. 

A oes disgwyl i’m plentyn wisgo gorchudd wyneb wrth deithio ar fws ysgol? 


Bydd disgwyl i ddisgyblion ysgolion uwchradd prif ffrwd wisgo gorchuddion wyneb wrth deithio ar fysus ysgol prif ffrwd, bysus mini a thacsis. Bydd Cyngor Caerdydd yn rhoi dau orchudd wyneb amldro i bob disgybl ysgol uwchradd prif ffrwd. 

Nid yw'r disgwyliad hwn yn berthnasol i ddisgyblion ag Anghenion Addysgol Ychwanegol er y rhoddir masgiau i'r rhai sy'n dymuno eu defnyddio.

Nid yw’r gofyniad i wisgo gorchuddion wyneb ar drafnidiaeth ysgol prif ffrwd yn berthnasol i ddisgyblion ysgolion cynradd ond bydd hyn yn cael ei adolygu'n barhaus yn unol â chanllawiau'r Llywodraeth.  

Mae fy mhlentyn yn mynd i'r ysgol mewn tacsi, a fydd angen iddo wisgo gorchudd wyneb? 

Mae Cyngor Caerdydd yn disgwyl i bob disgybl ysgol uwchradd wisgo gorchudd wyneb mewn tacsi a bydd yn rhoi’r gorchuddion i’r disgyblion hynny. Nid yw'r disgwyliad hwn yn berthnasol i ddisgyblion ag Anghenion Addysgol Ychwanegol na disgyblion ysgol gynradd er y rhoddir masgiau i'r rhai sy'n dymuno eu defnyddio.

Beth os bydd fy mhlentyn yn teithio i'r ysgol ar drafnidiaeth gyhoeddus? 

Bydd disgwyl i ddisgyblion ysgolion uwchradd prif ffrwd wisgo gorchudd wyneb wrth deithio ar drafnidiaeth gyhoeddus.

Ewch i wefan Trafnidiaeth Cymru​​​​​​​​​​​​D​olen allanol yn agor mewn ffenest newydd i gael rhagor o wybodaeth a chanllawiau mewn perthynas â theithio ar drafnidiaeth gyhoeddus.
​​A all meithrinfeydd a lleoliadau gofal plant preifat aros ar agor yn ystod cyfnod cloi lefel 4?
Ddydd Llun 18 Ionawr, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru ddatganiad ysgrifene​dig: Parhau i Gynnal Darpariaeth Gofal Plant a Chwarae yng Nghymru.

Mae'n dweud: Ledled Cymru, gall pob lleoliad gofal plant a lleoliad chwarae aros ar agor, gan ddarparu gofal, cymorth, addysg gynnar a chyfleoedd chwarae cyfoethog i bob plentyn.  Mae hyn yn cynnwys pob un o'n lleoliadau nas cynhelir megis gwarchodwyr plant a darparwyr gofal dydd, ynghyd â lleoliadau gwaith chwarae a darpariaeth Dechrau'n Deg.



Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi cyfres o Gwestiynau Cyffredin ynglŷn â gofal plant a chwarae yn ystod lefel rhybudd 4. Gallwch eu darllen yma: Gofal plant a chwarae: cwestiynau cyffredin lefel rhybudd 4 | LLYW.CYMRU​​​​​​​​D​olen allanol yn agor mewn ffenest newydd

A fydd clwb brecwast a/neu glybiau ar ôl ysgol ar gael? 

Mae'r Cyngor yn gweithio gydag ysgolion a darparwyr gofal plant i'w cynorthwyo i hwyluso clybiau brecwast ac ar ôl ysgol. Bydd eich ysgol neu ddarparwr gofal plant cofrestredig yn rhoi gwybod i chi’n uniongyrchol am y cynlluniau. ​

Ble galla i ddod o hyd i wybodaeth am ofal plant cofrestredig yng Nghaerdydd? 

Mae Cyngor a Chymorth i Deuluoedd Caerdydd​​​​​​​​D​olen allanol yn agor mewn ffenest newydd yn cynnig ystod o wybodaeth, cyngor a chymorth i blant, pobl ifanc a’u teuluoedd yng Nghaerdydd. Gall y tîm gynnig gwybodaeth a chyngor ynglŷn â gofal plant cofrestredig yng Nghaerdydd.  Cysylltwch â nhw trwy ffonio 03000 133 133 neu e-bostio CyswlltCChD@caerdydd.gov.uk​​​​​​​​D​olen allanol yn agor mewn ffenest newydd

Pryd bydd fy narparwr gofal plant cofrestredig yn ailagor?


O ddydd Gwener 18 Rhagfyr, roedd 374 o'r 398 o leoliadau gofal plant cofrestredig ar agor. Mae hyn yn 94% o'r lleoliadau gofal plant cofrestredig yng Nghaerdydd. I rieni sy'n dymuno cael gofal plant eto, bydd angen i chi gysylltu â'ch darparwr gofal plant cofrestredig i gael y wybodaeth ddiweddaraf am eu cynlluniau presennol neu fynd i Wefan Cyngor a Chymorth i Deuluoedd Caerdydd​​​​​​​D​olen allanol yn agor mewn ffenest newydd i gael gwybod pa ddarparwyr sydd ar agor.​​​​​​​​​​D​olen allanol yn agor mewn ffenest newydd

Cynnig Gofal Plant Cymru


Mae'r Cynnig Gofal Plant yn parhau ar waith ac erbyn diwedd mis Tachwedd 2020 roedd cyfanswm o 1,233 o blant Caerdydd yn cael budd ohono. 

Bydd rhieni cymwys y mae eu plant yn troi'n 3 oed yn Nhymor y Gwanwyn (Ionawr-Mawrth) yn gallu defnyddio’r Cynnig Gofal Plant o Dymor yr Haf 2021. Bydd ceisiadau'n agor ar 15 Chwefror a bydd teuluoedd cymwys yn gallu derbyn yr arian o 12 Ebrill 2021 os yw eu cais wedi'i gymeradwyo erbyn y dyddiad hwn.


​ ​
​​​​
​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​ ​​​​​ ​​​​​​​​​​​​​​​​​